Glosari · e-GPPNJ 2026

A

A1, A2, A3, B1 dan B2: Kod subzon yang dibahagikan dalam jadual piawaian untuk digunakan bagi membezakan piawaian pembangunan bagi setiap subzon. Sempadan dan takrifan terperinci hendaklah dirujuk berdasarkan pembahagian zon dalam GPPNJ. ms 13
Akta 318: Akta Hakmilik Strata 1985, sebagaimana dirujuk dalam laporan. ms 13
Akta 172: Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976, sebagaimana dirujuk dalam contoh permohonan pembangunan bercampur. ms 13
Akta 586: Akta Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998, yang dirujuk bagi pembangunan hospital swasta. ms 13
Akses: Laluan atau cara untuk memasuki, meninggalkan atau menghubungkan sesuatu tapak dan bangunan. ms 13
Alat pemadam kebakaran: Peralatan untuk memadam kebakaran pada peringkat awal. ms 13
Ameniti: Kemudahan yang menyokong keselesaan dan keperluan pengguna sesuatu pembangunan. ms 13
Anchor tenant: Penyewa utama berskala besar yang menjadi tarikan pengunjung kepada sesebuah kompleks perniagaan. ms 13
Akses jentera bomba: Laluan atau ruang yang membolehkan jentera bomba memasuki kawasan pembangunan dan menjalankan operasi. ms 13
Akuan berkanun: Pernyataan bertulis yang diikrarkan dan disahkan melalui tatacara yang ditetapkan. ms 13
Anjakan bangunan: Jarak antara bangunan dengan sempadan lot, rizab jalan atau garisan rujukan yang ditetapkan. ms 13
Anjakan antara bangunan: Jarak pemisahan yang ditetapkan antara dua bangunan. ms 13
Anjakan pembangunan: Jarak minimum pembangunan daripada garisan rujukan pantai atau kawasan yang perlu dilindungi. ms 13
Anjakan bawah tanah / Basement setback: Jarak struktur bawah tanah daripada sempadan yang ditetapkan. ms 13
Anjakan belakang: Jarak antara bahagian belakang bangunan dengan sempadan belakang lot. ms 13
Anjakan hadapan: Jarak antara bahagian hadapan bangunan dengan sempadan hadapan lot atau garisan rujukan berkaitan. ms 13
Anjakan sisi: Jarak antara bahagian sisi bangunan dengan sempadan sisi lot. ms 13
Anjakan tepi rizab jalan: Jarak antara bahagian tepi bangunan dengan sempadan rizab jalan di sebelahnya. ms 13
Anjakan bawah tanah: Jarak struktur bawah tanah daripada sempadan yang ditetapkan. ms 13
Anjakan sisi / tepi: Jarak bahagian sisi bangunan daripada sempadan sisi lot. ms 13
Anjakan tambakan: Jarak pemisahan bagi cadangan penambakan daripada garisan rujukan yang ditetapkan. ms 13
Anjakan antara podium: Jarak pemisahan antara struktur podium bagi bangunan bersebelahan. ms 13
Air larian: Air yang mengalir di atas permukaan jalan, dek atau landasan sebelum memasuki sistem saliran. ms 13
Akustik: Aspek berkaitan bunyi, termasuk penghasilan, perambatan dan kawalannya. ms 14
Aliran trafik: Pergerakan kenderaan melalui sesuatu jalan atau laluan. ms 14
Aliran udara semula jadi: Pergerakan udara melalui bukaan dan susun atur ruang tanpa bergantung sepenuhnya pada sistem mekanikal. ms 14
Anjuran bawah tanah: Unjuran kawasan ke dalam tanah daripada titik atau sempadan rujukan, seperti penapak struktur. ms 14
Anti-gelincir / Anti-slip: Sifat bahan permukaan yang membantu mengurangkan risiko pengguna tergelincir. ms 14
Aras tanah / Vertical Clearance: Aras permukaan tanah yang digunakan sebagai rujukan pengukuran ketinggian atau kelegaan yang menentukan ketinggian maksimum ruang laluan yang tersedia untuk kenderaan melaluinya. ms 14
Alas Trek Dwi-blok: Komponen landasan kereta api yang terdiri daripada dua blok konkrit yang disambungkan oleh palang keluli untuk menyokong rel dan mengekalkan jarak antara rel. ms 14
Anti-corrosive coating: Lapisan pelindung pada permukaan bahan untuk menghalang atau mengurangkan kakisan ms 14
Agensi teknikal: Jabatan atau badan yang memberikan ulasan, nasihat dan perakuan teknikal terhadap cadangan pembangunan. ms 14
Arked: Ruang atau kompleks perniagaan berbumbung yang menempatkan deretan premis atau gerai. ms 14
Asrama pelajar: Bangunan penginapan yang disediakan untuk pelajar. ms 14
Asrama pekerja: Bangunan penginapan yang disediakan untuk pekerja. ms 14
ATJ: Arahan Teknik (Jalan); laporan merujuk ATJ 3/2021 bagi pembangunan tepi jalan. ms 14
ATM: Automated Teller Machine — mesin juruwang automatik untuk urusan perbankan. ms 14
Awning: Struktur teduhan tambahan seperti sengkuap atau kanopi untuk melindungi ruang daripada panas dan hujan. ms 14
APMM: Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia. ms 14
Arus laut: Pergerakan air laut yang mempengaruhi pengangkutan sedimen, hakisan dan keadaan perairan. ms 14
Abseiling: Aktiviti menuruni permukaan curam atau menegak menggunakan tali dan peralatan keselamatan khusus ms 14
Average Recurrence Interval: Purata tempoh antara kejadian hujan atau banjir yang menyamai atau melebihi magnitud tertentu, dinyatakan dalam tahun ms 14
Akuifer: Lapisan bawah permukaan bumi yang mampu menyimpan dan membekalkan air bawah tanah. ms 14
APM: Angkatan Pertahanan Awam ms 14
AKAS: Akta Kualiti Alam Sekeliling ms 14
Amalan Cut And Fill: Kaedah kerja tanah dengan memotong kawasan tinggi dan menambak kawasan rendah untuk membentuk aras tanah yang dikehendaki. ms 14
Aeroponik: Kaedah penanaman tanpa tanah yang membekalkan nutrien kepada akar tumbuhan melalui semburan kabus larutan nutrien. ms 14
AI: Artificial Inteligence ms 14
Arca: Hasil seni berbentuk tiga dimensi yang dijadikan elemen hiasan atau mercu tanda bagi meningkatkan nilai estetika sesuatu kawasan. ms 14
Air Insulated Swichgear: Peralatan suis elektrik yang menggunakan udara sebagai medium penebat untuk mengawal, melindungi dan mengasingkan litar elektrik. ms 15
AC: Arus elektrik yang berubah arah secara berkala dan digunakan dalam sistem pengecasan kenderaan elektrik (EV). ms 15

B

Bahu jalan / Road shoulder: Bahagian di sisi laluan kenderaan yang menyokong fungsi jalan. ms 15
Bandar selamat: Pendekatan perancangan dan reka bentuk yang meningkatkan keselamatan serta membantu mengurangkan peluang jenayah. ms 15
Bilangan tingkat: Jumlah aras lantai dalam sesebuah bangunan. ms 15
Bonggol jalan: Bahagian permukaan jalan yang ditinggikan untuk membantu memperlahankan kenderaan. ms 15
Bulatan pusingan / Roundabout: Dalam konteks jalan buntu, ruang pusingan berbentuk bulatan di penghujung jalan. ms 15
B — Dibenarkan: Kod dalam jadual aktiviti yang menunjukkan sesuatu kegunaan dibenarkan bagi kategori pembangunan berkenaan. ms 15
Badan pengurusan: Pihak yang mentadbir dan menyelenggara pembangunan serta kemudahan bersama. ms 15
Bangunan sesebuah / tunggal: Bangunan yang berdiri secara berasingan dan tidak berkongsi dinding dengan bangunan bersebelahan. ms 15
Bangunan warisan: Bangunan yang mempunyai nilai sejarah, seni bina atau budaya dan memerlukan pertimbangan pemuliharaan. ms 15
Basement: Aras bangunan yang terletak di bawah aras tanah. ms 15
Bazar: Kawasan perniagaan yang menghimpunkan gerai atau premis jualan dalam susunan tertentu. ms 15
Bilik pameran / Showroom: Ruang atau bangunan untuk mempamerkan dan menjual produk serta menyediakan perkhidmatan berkaitan. ms 15
Bilik persalinan: Ruang untuk menukar pakaian, lazimnya berkaitan kemudahan sukan, rekreasi atau acara. ms 15
Bilik rawatan kecemasan: Ruang untuk memberikan bantuan dan rawatan awal ketika kecemasan. ms 15
BPGT: Borang Pengesahan Geologi Tapak, yang dirujuk bagi penilaian kesesuaian dan keselamatan geologi tapak. ms 15
Brownfield: Tapak yang pernah dibangunkan atau digunakan dan berpotensi dibangunkan semula. ms 15
Buggy: Kenderaan kecil untuk membawa pengguna dalam kawasan seperti padang golf, resort atau chalet. ms 15
Bukaan laluan keluar masuk: Lebar ruang akses yang menghubungkan tapak pembangunan dengan jalan. ms 15
Bahu jalan: Bahagian di sisi laluan kenderaan yang menyokong fungsi dan keselamatan jalan. ms 15
Beban dinamik: Beban yang berubah mengikut masa akibat pergerakan, pecutan, brek atau getaran kenderaan dan tren. ms 15
Beban rempuhan / Collision load: Daya hentaman akibat pelanggaran kenderaan yang perlu dipertimbangkan dalam reka bentuk struktur. ms 15
Breakdown bay: Ruang hentian khas untuk kenderaan yang rosak atau mengalami kecemasan. ms 16
Bahaya Seismik: Potensi berlakunya gegaran gempa bumi atau fenomena berkaitan yang boleh menjejaskan keselamatan manusia dan struktur. ms 16
Bahan tambakan: Bahan seperti pasir, batu atau tanah yang digunakan untuk membentuk atau meninggikan kawasan daratan. ms 16
Bangunan atas air: Bangunan yang didirikan di atas kawasan perairan, lazimnya menggunakan struktur sokongan seperti tiang. ms 16
Bangunan bebas (free standing): Bangunan yang berdiri secara berasingan daripada bangunan lain. ms 16
Beach Manhole (BMH): Lurang pantai yang menjadi tempat sambungan atau peralihan kabel dasar laut kepada kabel daratan. ms 16
Beach nourishment: Kaedah menambah bahan pantai, lazimnya pasir, untuk memulihkan atau mengekalkan pantai. ms 16
Berlabuh: Keadaan kapal berhenti di sesuatu lokasi menggunakan sauh; aktiviti ini boleh menjejaskan kabel dasar laut jika dilakukan pada laluannya. ms 16
Biodiversiti: Kepelbagaian organisma hidup, termasuk spesies, genetik dan ekosistem. ms 16
Breakwater: Struktur pemecah ombak yang mengurangkan tenaga ombak di kawasan yang dilindungi. ms 16
Bukan pantai awam: Kategori pantai yang tidak dikenal pasti sebagai pantai awam dalam ketetapan bab ini; istilah ini tidak dengan sendirinya menentukan hak pemilikan tanah. ms 16
Biodiversiti Akuatik: Kepelbagaian hidupan dan ekosistem dalam persekitaran perairan, termasuk sungai, tasik, paya dan laut ms 16
Banjir Puing / Debris Flow: Aliran deras campuran air, tanah, lumpur dan serpihan batuan yang bergerak menuruni cerun akibat graviti. ms 16
Buffer: Kawasan atau ruang pemisah yang melindungi kawasan sensitif atau mengurangkan kesan daripada aktiviti di sekitarnya ms 16
Berm: Jalur tanah yang hampir mendatar pada cerun atau di kaki cerun untuk meningkatkan kestabilan dan mengawal aliran air permukaan ms 16
Batu Kelikir / Gravel: Batuan kecil yang digunakan dalam kerja pembinaan, saliran dan landskap, termasuk sebagai bahan lapisan asas serta penapis saliran. ms 16
Bilik Pengurusan TAJ: Ruang khusus untuk melaksanakan urusan pentadbiran, penyelarasan dan pengurusan operasi Tadika Agama Johor (TAJ). ms 16
Bilik GPK: Ruang khusus untuk urusan pentadbiran, penyelarasan dan pengurusan hal ehwal sekolah oleh Guru Penolong Kanan (GPK). ms 16
Bilik GKMP: Ruang khusus untuk urusan penyelarasan, perancangan dan pengurusan akademik serta mata pelajaran oleh Guru Kanan Mata Pelajaran (GKMP). ms 16
Bilik Mudir: Ruang khusus untuk urusan pentadbiran, pengurusan dan penyelarasan operasi sekolah agama oleh Mudir. ms 16
brownfield: Kawasan yang pernah dibangunkan atau digunakan sebelum ini tetapi kini terbiar, kurang digunakan atau memerlukan pembangunan semula. ms 16
Batu nautika: Unit jarak yang digunakan bagi konteks perairan; 1 batu nautika = 1,852 m. ms 48

C

CCTV: Closed-Circuit Television — Televisyen Litar Tertutup, iaitu sistem kamera pengawasan. ms 16
CPTED: Crime Prevention Through Environmental Design — Pencegahan Jenayah Melalui Reka Bentuk Persekitaran. ms 16
CAAM: Civil Aviation Authority of Malaysia — Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Malaysia; dirujuk dalam laporan berkaitan had ketinggian struktur. ms 17
Cucur atap: Bahagian bumbung yang menganjur keluar daripada dinding bangunan. ms 17
Carbon footprint: Jejak karbon, iaitu jumlah pelepasan gas rumah hijau yang dikaitkan dengan aktiviti atau pembangunan. ms 17
Chalet atas air: Struktur penginapan komersial yang dibina di atas permukaan air di kawasan pantai, sungai atau tasik. ms 17
Chapel: Ruang atau bangunan kecil untuk ibadat Kristian; disebut sebagai kemudahan sokongan kolumbarium. ms 17
COB: Commissioner of Buildings — Pesuruhjaya Bangunan. ms 17
Compact Development: Pembangunan padat yang mengoptimumkan penggunaan tanah dan mendekatkan pelbagai aktiviti serta kemudahan. ms 17
Courtyard: Laman terbuka yang dikelilingi atau diapit oleh bangunan. ms 17
Covered walkway: Laluan pejalan kaki berbumbung yang melindungi pengguna daripada panas dan hujan. ms 17
Compatibility: Keadaan yang menunjukkan kesesuaian atau keselarasan antara dua atau lebih perkara. ms 17
Carta nautika: Carta yang menunjukkan maklumat perairan untuk navigasi, termasuk kedalaman, bahaya pelayaran dan kedudukan kemudahan tertentu. ms 17
Concrete mattress: Lapisan unit konkrit yang digunakan untuk melindungi atau menstabilkan kabel dan struktur di dasar laut. ms 17
CVIB / Coastal Vulnerability Index Biodiversity: Indeks kerentanan biodiversiti persisiran pantai yang dirujuk bagi mengenal pasti kawasan sensitif terhadap pembangunan. ms 17
CFS: Central Forest Spine ms 17
CMP: Pelan Pengurusan Pemuliharaan ms 17
Clay-dyke: Struktur penghalang yang dibina daripada tanah liat untuk menakung air, mengurangkan resapan air dan mengekalkan paras air tanah. ms 17
CLQ: Centralised Labour Quarters --Kemudahan penginapan berpusat untuk pekerja. ms 17
Curb: Struktur konkrit yang memisahkan jalan raya daripada laluan pejalan kaki atau bahu jalan. ms 17
COPS: Computerised Online Payment System-- Sistem yang menyediakan kemudahan semakan dan pembayaran saman trafik PDRM ms 17
C4i: Sistem Integrasi Kawalan, Arahan, Komunikasi dan Komputer ms 17
CO2: Karbon Dioksida ms 17
CCC: Certificate of Completion and Compliance ms 17
Command Center: Pusat berpusat untuk memantau, menyelaras dan mengawal operasi serta mengurus data bagi memastikan perkhidmatan bandar berjalan dengan cekap ms 17
Compact Development: Pembangunan berkepadatan sesuai yang mengoptimumkan penggunaan tanah dan akses kepada kemudahan serta pengangkutan awam. ms 17
Carbon Footprint: Jumlah keseluruhan pelepasan gas rumah hijau yang terhasil daripada aktiviti, produk atau organisasi, diukur dalam setara karbon dioksida (CO₂e). ms 17

D

Diameter: Ukuran merentasi bulatan melalui titik pusatnya. ms 18
Dinding bersama: Dinding yang dikongsi oleh dua unit kediaman bersebelahan. ms 18
Dataran / plaza: Ruang terbuka untuk pergerakan, pertemuan dan aktiviti awam. ms 18
Departmental store: Gedung membeli-belah yang membahagikan jualan barangan kepada beberapa bahagian di bawah satu pengurusan. ms 18
Dewan swasta: Bangunan atau ruang milik swasta untuk majlis, mesyuarat, pameran dan aktiviti berkumpulan. ms 18
Double frontage: Konsep bangunan yang mempunyai dua muka hadapan aktif, dengan akses dan reka bentuk yang sesuai pada kedua-dua sisi. ms 18
Drive-through / Drive-thru: Perkhidmatan pandu lalu yang membolehkan pelanggan membuat pesanan atau mengambil barangan dari dalam kenderaan. ms 18
Driveway: Laluan kenderaan dalam tapak atau kawasan parkir untuk akses dan pergerakan. ms 18
Driving bay: Petak atau ruang khusus untuk pemain membuat pukulan latihan golf. ms 18
Driving range / Range: Kawasan lapang sasar untuk latihan pukulan golf. ms 18
Drop-off: Ruang atau aktiviti menurunkan penumpang. ms 18
Dwifungsi: Mempunyai dua fungsi; dalam konteks SOHO, fungsi pejabat dan kediaman. ms 18
Dek / Deck: Bahagian struktur mendatar yang menyokong permukaan laluan kenderaan, pejalan kaki atau landasan. ms 18
Dinding sisi lutsinar: Penghadang sisi yang membolehkan pandangan merentasinya untuk meningkatkan pengawasan dan keselamatan. ms 18
District Cooling: Sistem penyejukan berpusat yang menyalurkan air sejuk melalui rangkaian paip ke beberapa bangunan untuk tujuan penyaman udara. ms 18
dBA: Unit pengukuran aras bunyi yang mengambil kira kepekaan pendengaran manusia terhadap frekuensi bunyi. ms 18
Dot Type Block: Blok permukaan bertitik timbul yang berfungsi sebagai penanda amaran atau bahaya kepada pengguna jalan kaki, khususnya individu cacat penglihatan ms 18
DC: Arus elektrik yang mengalir dalam satu arah dan digunakan dalam sistem pengecasan pantas kenderaan elektrik (EV). ms 18
Dry Riser: Sistem paip menegak yang tidak berisi air secara tetap dan disambungkan kepada bekalan air oleh anggota bomba semasa operasi pemadaman kebakaran. ms 18
Ductile Iron.: Sejenis besi tuang yang mempunyai kekuatan dan kemuluran tinggi, digunakan untuk paip, injap serta komponen infrastruktur bekalan air dan saliran. ms 18
Dedicated Utilities Road Crossing / DURC: Laluan lintasan jalan yang dikhaskan untuk pemasangan utiliti seperti paip air, kabel elektrik dan kabel telekomunikasi. ms 18
Diameter: Ukuran merentasi bulatan melalui titik pusat; digunakan bagi saiz tiang. ms 48

E

EVCB: Electric Vehicle Charging Bay — Petak Pengecasan Kenderaan Elektrik. ms 18
E-hailing: Perkhidmatan pengangkutan penumpang yang ditempah melalui aplikasi digital. ms 18
EV: Electric Vehicle — kenderaan elektrik. ms 18
Eskalator: Tangga bergerak yang menghubungkan aras berlainan dalam bangunan. ms 18
Estetika: Kualiti rupa bentuk dan keindahan sesuatu struktur serta hubungannya dengan persekitaran. ms 19
EPDM seals: Ethylene Propylene Diene Monomer -- Pengedap getah yang dipasang pada sambungan segmen konkrit terowong. ms 19
Ekosistem marin: Sistem hubungan antara hidupan dengan persekitaran laut. ms 19
Ekosistem persisiran: Sistem ekologi di kawasan pertemuan daratan dengan laut, termasuk pantai, paya bakau dan perairan berhampiran. ms 19
EIA: Environment Impact Assesment ms 19
ESCP: Erosion and Sediment Control Plan -- Pelan yang menetapkan langkah kawalan hakisan tanah dan pemendapan sedimen semasa kerja tanah dan pembinaan. ms 19
EMP: Pelan Pengurusan Alam Sekitar ms 19
Engineered Slope: Cerun yang dibentuk atau diubah suai melalui kerja pemotongan, penambakan atau kaedah penstabilan bagi memastikan kestabilan dan keselamatan tanah. ms 19
Environmental Oriented: Pendekatan yang mengutamakan perlindungan alam sekitar dan meminimumkan kesan negatif aktiviti pembangunan ms 19
Eco-fencing: Pagar khas yang menghalang hidupan liar daripada memasuki jalan raya dan mengarahkannya ke laluan lintasan yang lebih selamat ms 19
e-hailing: Perkhidmatan pengangkutan penumpang yang ditempah melalui aplikasi elektronik atau aplikasi mudah alih. ms 19
Efluen Terawat: Air sisa yang telah melalui proses rawatan untuk mengurangkan bahan pencemar sebelum dilepaskan ke alam sekitar ms 19
EVCP: Electric Vehicle Charging Point. ms 19
Ekar: Unit keluasan tanah; satu ekar bersamaan kira-kira 4,046.86 m². ms 47

F

Fasad: Rupa bentuk luaran atau permukaan muka bangunan. ms 19
Fairway: Jalur permainan utama padang golf antara kawasan pukulan permulaan dengan kawasan hijau. ms 19
Fasiliti mesra bayi: Kemudahan seperti bilik menyusu dan ruang menukar lampin bayi. ms 19
Feasibility study: Kajian kebolehlaksanaan untuk menilai kesesuaian dan daya maju sesuatu cadangan pembangunan. ms 19
Fire Certificate: Perakuan Bomba yang dirujuk dalam laporan sebagai sebahagian keperluan kelulusan premis penginapan. ms 19
Focal point: Titik tumpuan yang menarik perhatian atau menghimpunkan aktiviti pengguna. ms 19
Free-standing building: Bangunan tunggal yang berdiri secara berasingan daripada bangunan lain. ms 19
First and Last Mile: Hubungan perjalanan antara tempat asal atau destinasi dengan stesen pengangkutan awam, termasuk berjalan kaki, bas dan teksi. ms 19
Floating Slab Track: Sistem landasan di atas papak yang disokong bahan atau komponen anjal untuk mengurangkan penghantaran getaran. ms 19
Footing: Penapak asas yang memindahkan beban struktur kepada tanah. ms 19
Fire Safety Design Philosophy (FSDP): Dokumen yang menilai bahaya dan risiko kebakaran bagi menentukan langkah pencegahan serta sistem keselamatan kebakaran yang sesuai. ms 19
Free Standing: Bangunan yang berdiri secara tersendiri tanpa bersambung secara struktur dengan bangunan lain. ms 19
Fibromat: Lapisan tikar daripada serat kelapa atau jut yang dipasang pada cerun untuk mengurangkan hakisan tanah dan membantu pertumbuhan rumput. ms 20
Flood Defence: Struktur yang dibina untuk menghalang atau mengurangkan risiko banjir, seperti benteng, tembok banjir dan tambakan perlindungan. ms 20
FRT: Fire Rescue Tender-- Kenderaan operasi Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM) ms 20
Feng shui: Amalan tradisional Cina yang menentukan orientasi, kedudukan dan susun atur bangunan berdasarkan kepercayaan. ms 20
Forklift: Kenderaan industri yang digunakan untuk mengangkat, memindahkan dan menyusun barang atau bahan menggunakan garpu pengangkat. ms 20
Fuel Dispenser: Peralatan di stesen minyak yang mengeluarkan dan mengukur jumlah bahan api yang disalurkan ke dalam tangki kenderaan. ms 20
Feeder Pillar: Kabinet elektrik yang menempatkan peralatan agihan dan perlindungan untuk mengagihkan bekalan elektrik kepada beberapa litar pengguna. ms 20

G

Garisan bangunan: Garisan rujukan yang menentukan kedudukan atau had peletakan bangunan. ms 20
GIS: Geographic Information System — Sistem Maklumat Geografi. ms 20
GPP: Garis Panduan Perancangan. ms 20
GPPNJ: Garis Panduan Perancangan Negeri Johor. ms 20
GPSA: Singkatan dokumen rujukan Negeri Johor tahun 2016 pada takrif hotel apartment; nama penuh tidak dinyatakan pada petikan berkenaan dan perlu disahkan. ms 20
GP: Garis Panduan. ms 20
Gelanggang sukan: Kawasan permainan yang mempunyai ukuran dan susun atur mengikut jenis sukan. ms 20
Gerai statik: Gerai yang beroperasi di lokasi tetap. ms 20
Gimnasium: Ruang yang dilengkapi peralatan untuk senaman dan latihan kecergasan. ms 20
Green: Kawasan rumput pendek di sekitar lubang golf untuk pukulan memasukkan bola. ms 20
Grass Crete: Sistem turapan berongga yang membolehkan rumput tumbuh di celah struktur turapan ms 20
Greenfield: Tapak yang belum dibangunkan untuk kegunaan bandar dan dicadangkan bagi pembangunan baharu. ms 20
Ground floor: Aras bawah bangunan. ms 20
GL: Ground Level — aras tanah. ms 20
Gudang: Bangunan atau ruang untuk penyimpanan barangan dalam kuantiti besar. ms 20
Getaran: Gerakan berulang pada struktur atau tanah akibat operasi kenderaan, tren atau peralatan. ms 20
GPR: Ground Penetrating Radar — radar penembusan tanah yang digunakan untuk mengesan objek atau utiliti bawah tanah. ms 20
GPR Mapping: Pemetaan bawah tanah menggunakan radar penembusan tanah untuk mengenal pasti kedudukan utiliti atau objek tertanam. ms 20
Guna tanah ruang terbiar: Penggunaan semula ruang yang belum dimanfaatkan, termasuk ruang di bawah struktur bertingkat. ms 20
Guideway: Struktur laluan yang menyokong dan membimbing pergerakan sistem rel atau transit. ms 20
Geoteknikal: Berkaitan kajian sifat dan keadaan tanah serta batuan bagi menilai kestabilan dan kesesuaian tapak untuk pembangunan atau pembinaan. ms 21
Gentian Optik: Gentian kaca yang halus dan lut sinar untuk menghantar data digital dalam bentuk denyutan cahaya. ms 21
Garis pantai: Garisan pertemuan daratan dengan laut yang kedudukannya boleh berubah akibat pasang surut, hakisan dan pemendapan. ms 21
GSTB: Gelanggang Serba Guna Terbuka Berbumbung ms 21
Gudwara: Rumah ibadat bagi penganut agama Sikh yang digunakan untuk menjalankan ibadah dan aktiviti keagamaan. ms 21
Geomorfologi: Kajian tentang bentuk muka bumi, asal usulnya dan proses yang mengubahnya. ms 21
Gigi air: Bahagian pertemuan air laut dengan permukaan pantai pada sesuatu masa. ms 21
Green Plot Ratio (GnPR): Nisbah jumlah luas permukaan tumbuhan hijau kepada luas tapak pembangunan. ms 21
Guna tanah: Jenis penggunaan sesuatu kawasan, seperti perumahan, komersial, industri atau pemeliharaan. ms 21
Groyne: Struktur yang dibina dari pantai menghala ke laut, biasanya berserenjang dengan garis pantai, untuk memerangkap pasir dan mengurangkan hakisan pantai. ms 21
Guard Rail: Struktur keselamatan yang dipasang di tepi jalan atau jambatan untuk menghalang dan mengubah arah kenderaan yang terbabas ms 21
GWL: Groundwater Level -- Kedudukan permukaan air bawah tanah yang boleh diukur melalui telaga atau lubang gerudi ms 21
GAHP: Good Animal Husbandry Practices --Amalan pengurusan ternakan yang menitikberatkan kesihatan dan kebajikan haiwan ms 21
Gandar: Batang logam yang menghubungkan roda kenderaan dan menyokong putaran roda serta beban kenderaan. ms 21
Gas Insulated Swichgear: Peralatan suis elektrik yang menggunakan gas penebat untuk mengawal, melindungi dan mengasingkan litar elektrik dalam sistem bekalan kuasa. ms 21
GnPR 2.0: Nisbah luas permukaan tumbuhan hijau yang diambil kira bersamaan dua kali luas tapak pembangunan; tidak mempunyai unit. ms 48

H

Hak milik individu: Hak milik berasingan bagi sesuatu lot tanah. ms 21
Hak milik strata: Hak milik berasingan bagi petak dalam sesuatu skim strata. ms 21
Hammerhead: Ruang pusingan di penghujung jalan buntu yang berbentuk kepala tukul atau menyerupai huruf T. ms 21
Harta bersama: Bahagian dalam skim strata yang bukan petak individu atau petak aksesori dan digunakan atau diurus untuk kepentingan bersama. ms 21
Hak milik induk / Main title: Hak milik bagi tanah induk yang menempatkan pembangunan sebelum pembahagian hak milik berkaitan. ms 21
Hak milik strata: Hak milik berasingan bagi petak dalam pembangunan berstrata. ms 21
Hak pejalan kaki: Keperluan mengekalkan ruang laluan yang selamat, bersambung dan bebas halangan untuk pejalan kaki. ms 21
Halfway hut: Pondok persinggahan di padang golf untuk berehat atau mendapatkan makanan dan minuman. ms 21
HDA: Housing Development Act — singkatan bahasa Inggeris bagi Akta Pemajuan Perumahan yang disebut dalam penerangan SOVO/SOFO. ms 21
Hentian rehat dan rawat: Kawasan persinggahan di lebuh raya atau jalan utama yang menyediakan kemudahan rehat, makanan, tandas dan kemudahan lain. ms 22
Hierarki petempatan: Susunan peringkat petempatan berdasarkan saiz, fungsi dan peranan perkhidmatannya. ms 22
Hospital swasta: Institusi perubatan yang dimiliki dan dikendalikan pihak swasta untuk menyediakan rawatan serta kemudahan kesihatan. ms 22
Hotel: Premis penginapan yang menyediakan bilik serta perkhidmatan dan kemudahan sokongan. ms 22
Hotel apartment: Penginapan komersial berkonsep hotel atau resort dalam bentuk unit apartmen yang diurus sendiri atau melalui pengendali. ms 22
Hotel bajet: Penginapan yang menumpukan kemudahan asas pada kos lebih rendah. ms 22
Hotel butik: Penginapan yang menekankan reka bentuk, identiti dan pengalaman khusus. ms 22
Hotel kapsul / pod: Penginapan yang menyediakan ruang tidur individu bersaiz kecil berbentuk kapsul atau pod. ms 22
Hypermarket: Pasar raya besar layan diri yang menjual pelbagai barangan makanan dan bukan makanan; laporan menyatakan ruang lantai niaga sekurang-kurangnya 5,000 m². ms 22
Hak milik ruang: Konsep pemilikan ruang secara berasingan daripada tanah di bawahnya, sebagaimana dihuraikan dalam laporan. Bentuk hak sebenar bergantung pada mekanisme perundangan berkaitan. ms 22
Hak udara: Hak atau kebenaran menggunakan ruang di atas tanah bagi tujuan tertentu, tertakluk kepada kelulusan berkaitan. ms 22
Halangan fizikal: Objek atau struktur nyata seperti bangunan dan jambatan yang mempengaruhi jajaran atau pembinaan. ms 22
Halangan halimun: Istilah laporan bagi kekangan bukan fizikal atau tidak kelihatan, seperti koridor gelombang telekomunikasi dan pertimbangan privasi. ms 22
Had ketinggian: Ketinggian maksimum yang dibenarkan bagi struktur berdasarkan kawalan dan keperluan berkaitan. ms 22
High-containment barrier: Penghadang keselamatan berkeupayaan penahanan tinggi untuk membantu menghalang kenderaan menembusi penghadang atau terjatuh dari struktur. ms 22
Hubungan terus / Direct link: Sambungan antara jejantas, stesen atau bangunan tanpa memerlukan pengguna turun ke aras jalan. ms 22
Hidrogeologi: Cabang geologi yang mengkaji air bawah tanah, termasuk kejadian, pergerakan dan taburannya. ms 22
HV: High Volt ms 22
Habitat marin: Persekitaran semula jadi yang menjadi tempat hidup organisma laut. ms 22
Hakisan pantai: Kehilangan bahan pantai akibat tindakan ombak, arus atau proses lain yang menyebabkan pengunduran pantai. ms 22
Hakisan tahap 3 (kritikal): Kategori hakisan kritikal yang dirujuk dalam dokumen sebagai kawasan larangan pembangunan bagi ketetapan berkaitan. ms 22
Hidrodinamik: Kajian pergerakan air dan daya yang mempengaruhinya, termasuk ombak, arus dan pasang surut. ms 22
Hidrografi: Pengukuran dan penerangan ciri fizikal perairan, termasuk kedalaman dan bentuk dasar laut. ms 22
Hidroponik: Kaedah penanaman tanpa tanah yang menggunakan larutan nutrien dalam air untuk membekalkan zat kepada tumbuhan. ms 23
Holding yard: Kawasan berpagar untuk menempatkan haiwan ternakan buat sementara waktu sebelum dipindahkan atau diangkut ke lokasi lain ms 23
Hutan paya laut: Kawasan hutan di zon pasang surut persisiran, lazimnya terdiri daripada tumbuhan bakau. ms 23
Human Wildlife Conflict (HWC): Konflik yang berlaku apabila kehadiran atau tingkah laku hidupan liar mengancam keselamatan penduduk ms 23
HSK: Hutan Simpan Kekal ms 23
Hp: Horsepower ms 23
Hidroseeding: Kaedah menyembur campuran benih rumput, baja, air dan bahan sungkupan pada permukaan tanah atau cerun ms 23
Hose Reel: Peralatan pemadam kebakaran yang terdiri daripada hos bergelung ms 23
Hoop Rail: Struktur besi berbentuk gelung yang digunakan untuk menyandar dan mengunci basikal di kawasan tempat letak basikal ms 23
HPI: Heavy Polluting Industry-- Industri yang menghasilkan pencemaran tinggi dan sisa berbahaya daripada proses operasinya. ms 23
HRI: Industri berisiko tinggi menyebabkan kebakaran, letupan dan pencemaran bahan berbahaya. ms 23
Horizontal Directional Drilling / HDD: Kaedah penggerudian bawah tanah secara mendatar untuk memasang paip atau kabel utiliti tanpa perlu menggali parit terbuka di sepanjang laluan. ms 23
Hektar / ha: Unit keluasan; satu hektar bersamaan 10,000 m². ms 47
H: Ketinggian bangunan dalam formula yang ditunjukkan dalam laporan. ms 48
H: Height — tinggi, dalam dimensi gelanggang. ms 48

I

ICT: Information and Communication Technology — Teknologi Maklumat dan Komunikasi. ms 23
Indoor garden: Taman atau ruang landskap di dalam bangunan. ms 23
Infill: Pembangunan yang mengisi tapak kosong atau ruang antara pembangunan sedia ada. ms 23
Institusi kewangan: Premis yang menyediakan perkhidmatan kewangan seperti perbankan. ms 23
Independent Checker: Pihak profesional bebas yang menyemak reka bentuk kejuruteraan bagi memastikan keselamatan, ketepatan dan pematuhan terhadap piawaian serta spesifikasi projek. ms 23
ISMP: Integrated Shoreline Management Plan --Pelan pengurusan pembangunan dan perlindungan pesisir pantai secara mampan ms 23
Institusi pendidikan swasta (rendah/menengah): Institusi kendalian swasta yang menyediakan pendidikan peringkat rendah atau menengah. ms 23
Institusi pengajian tinggi swasta: Institusi kendalian swasta yang menyediakan pendidikan selepas peringkat menengah seperti sijil, diploma dan ijazah. ms 23
Ishaan: Istilah yang digunakan dalam laporan bagi tempat memandikan mayat penganut Sikh; ejaan dan istilah khusus perlu disahkan. ms 23
Identifikasi halangan: Proses mengenal pasti halangan dan kekangan yang mempengaruhi perancangan serta reka bentuk pembangunan. ms 23
Ikon bandar / Urban landmark: Struktur yang mudah dikenal pasti dan menjadi penanda identiti sesuatu kawasan bandar. ms 23
Impak visual: Kesan rupa bentuk, saiz dan kedudukan pembangunan terhadap pandangan serta imej persekitaran. ms 24
Integrasi fizikal: Penyambungan struktur dan laluan supaya komponen pembangunan dapat digunakan secara berterusan. ms 24
Integrasi guna tanah: Penyelarasan penggunaan tanah supaya pembangunan dan infrastruktur dapat berfungsi bersama serta mengurangkan konflik. ms 24
Integrasi stesen bertingkat: Penyelarasan stesen pada aras tinggi dengan jejantas, bangunan dan pengangkutan pengantara di aras tanah. ms 24
IBC: In-Building Coverage -- Sistem yang menyediakan dan meningkatkan liputan isyarat komunikasi mudah alih di dalam bangunan atau terowong. ms 24
ICPC: International Cable Protection Committee, iaitu organisasi antarabangsa berkaitan perlindungan kabel dasar laut. ms 24
Impak alam sekitar: Kesan sesuatu aktiviti atau pembangunan terhadap persekitaran fizikal, biologi dan manusia. ms 24
Industri khas: Industri yang memerlukan lokasi atau kemudahan tertentu, termasuk akses kepada laut dan pelabuhan. ms 24
Industri petrokimia: Industri yang menghasilkan atau memproses bahan kimia berasaskan petroleum dan gas asli. ms 24
Infrastruktur kabel dasar laut: Sistem kabel, laluan, kemudahan pendaratan dan sambungan daratan untuk penghantaran telekomunikasi atau elektrik melalui laut. ms 24
Infrastruktur kritikal: Kemudahan penting yang gangguannya boleh menjejaskan perkhidmatan utama atau kegiatan masyarakat dan ekonomi. ms 24
Intensiti pembangunan: Tahap pembangunan sesuatu tapak yang dinyatakan melalui ukuran seperti kepadatan, nisbah plot, liputan bangunan dan ketinggian. ms 24

J

Jalan buntu / Cul-de-sac: Jalan yang berakhir tanpa sambungan terus dan mempunyai ruang untuk kenderaan berpusing. ms 24
Jalan penghubung utama: Jalan yang menghubungkan kawasan pembangunan dengan kawasan lain atau rangkaian jalan utama. ms 24
Jalan pengumpul: Jalan yang mengumpulkan aliran trafik daripada jalan tempatan dan menghubungkannya dengan rangkaian jalan utama. ms 24
Jalan perkhidmatan: Jalan yang menyediakan akses kepada bangunan atau lot serta menyokong pergerakan perkhidmatan. ms 24
Jalan tempatan: Jalan yang menyediakan akses terus kepada lot atau bangunan dalam sesuatu kawasan. ms 24
Jalan utama: Jalan yang menjadi hubungan atau akses utama ke sesuatu kawasan pembangunan. ms 24
Jalan pengagihan tempatan: Jalan yang mengagihkan trafik dalam kawasan setempat. ms 24
Jalan pengagihan daerah: Jalan yang mengagihkan pergerakan trafik antara kawasan pada peringkat daerah. ms 24
Jalan susur: Jalan akses yang menghubungkan jalan utama dengan tapak atau kawasan tertentu. ms 24
Jalan dalaman: Jalan yang menyediakan pergerakan dalam sempadan sesuatu pembangunan. ms 24
Jalan raya bertingkat: Laluan kenderaan pada aras atas yang memisahkan pergerakan trafik daripada aktiviti di aras tanah. ms 25
Jarak antara bangunan: Jarak pemisahan antara dua bangunan berdasarkan kedudukan muka hadapan, tepi atau belakangnya. ms 25
Jejari / Radius: Jarak dari pusat bulatan ke lilitannya; digunakan antaranya untuk menentukan lengkungan jalan. ms 25
JS-SEZ: Johor–Singapore Special Economic Zone — Zon Ekonomi Khas Johor–Singapura. ms 25
Jadual Kelas Kegunaan Tanah: Jadual yang menetapkan kegunaan atau aktiviti yang dibenarkan, dibenarkan bersyarat atau tidak dibenarkan dalam sesuatu zon. ms 25
Jaluran hijau: Jalur tanaman dan landskap yang disediakan di pinggir tapak atau antara komponen pembangunan. ms 25
Jambatan penghubung: Struktur yang menghubungkan dua bangunan atau ruang yang terpisah. ms 25
Jejantas pejalan kaki aras tinggi / Sky bridge: Laluan pejalan kaki bertingkat yang menghubungkan bangunan atau kawasan tertentu. ms 25
JKR: Jabatan Kerja Raya. ms 25
JMG: Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia. ms 25
JPBD: Jabatan Perancangan Bandar dan Desa, sebagaimana digunakan dalam rujukan laporan. ms 25
JAS: Jabatan Alam Sekitar. ms 25
JPN: Jawatankuasa Perancang Negeri, dalam konteks rujukan perancangan pembangunan bab ini. ms 25
JPS: Jabatan Pengairan dan Saliran Malaysia. ms 25
JBA: Jabatan Bekalan Air ms 25
JPV: Jabatan Perkhidmatan Veterinar ms 25
JTKSM: Jabatan Tenaga Kerja Semenanjung Malaysia. ms 25
Jarak penglihatan berhenti: Jarak pandangan yang diperlukan untuk membolehkan pemandu mengesan halangan, bertindak balas dan memberhentikan kenderaan dengan selamat. ms 25
Jejambat / Viaduct: Struktur jambatan panjang dengan beberapa rentang yang membawa jalan atau landasan merentasi kawasan di bawahnya. ms 25
Jejantas: Laluan pejalan kaki bertingkat yang merentasi jalan atau halangan fizikal untuk menyediakan hubungan yang selamat. ms 25
Jejari lengkungan / Radius of curvature: Ukuran jejari sesuatu lengkung yang mempengaruhi bentuk jajaran dan keselamatan pergerakan. ms 25
Jersey barrier: Penghadang keselamatan berprofil tertentu, lazimnya daripada konkrit, untuk memisahkan trafik atau melindungi struktur. ms 25
JKKD: Jawatankuasa di peringkat daerah yang menyelaras hal ehwal keselamatan dengan kerjasama agensi penguatkuasaan dan jabatan berkaitan. ms 25
JKKN: Jawatankuasa di peringkat negeri yang menyelaras dan meneliti perkara berkaitan keselamatan, termasuk permohonan pembangunan RIBI di Johor. ms 25
Janin: Anak yang sedang berkembang di dalam rahim ibu sebelum dilahirkan. ms 25
J: Jarak antara bangunan dalam formula yang ditunjukkan dalam laporan. ms 48
Jejari / radius: Jarak dari pusat bulatan ke lilitannya; digunakan dalam penerangan lengkungan laluan. ms 48

K

Kacau ganggu: Keadaan atau aktiviti yang mengganggu keselesaan, keselamatan atau penggunaan kawasan oleh pihak lain. ms 26
Kad akses: Kad yang digunakan untuk mengesahkan kebenaran masuk melalui sistem kawalan akses. ms 26
Kawal selia: Tindakan memantau dan memastikan pelaksanaan sesuatu aktiviti mematuhi syarat yang ditetapkan. ms 26
Kawasan lapang / Tanah lapang: Kawasan terbuka yang diperuntukkan untuk rekreasi, landskap atau kegunaan bersama mengikut fungsi yang ditetapkan. ms 26
Kawasan lapang berkongsi / Communal Open Space: Ruang terbuka untuk kegunaan bersama penghuni, termasuk kawasan landskap dan kemudahan rekreasi yang dibenarkan dalam pengiraannya. ms 26
Kawasan tepu bina: Bahagian tapak yang diliputi pembangunan. Komponen yang diambil kira bagi pengiraan had peratusan dalam laporan perlu diperjelas. ms 26
KDN: Kementerian Dalam Negeri. ms 26
Kebenaran Merancang: Kelulusan perancangan bagi cadangan pembangunan sebelum dilaksanakan. ms 26
Kebenaran Merancang (Pembinaan): Istilah permohonan dalam laporan bagi cadangan pembinaan; skopnya perlu mengikut prosedur PBT berkenaan. ms 26
Kebenaran Merancang susun atur: Kelulusan perancangan yang berkaitan dengan susunan lot, bangunan, jalan dan komponen pembangunan. ms 26
Kediaman berbilang tingkat: Bangunan kediaman yang mempunyai beberapa aras lantai. ms 26
Kejiranan hijau: Pendekatan pembangunan kejiranan yang menggalakkan kecekapan sumber, kehijauan dan pengurangan kesan terhadap alam sekitar. ms 26
Kelegaan ketinggian: Jarak menegak bebas halangan yang membolehkan kenderaan atau jentera melaluinya. ms 26
Kemudahan eksklusif: Kemudahan tambahan untuk penghuni seperti gimnasium, kolam renang dan rumah kelab. ms 26
Kemudahan masyarakat: Kemudahan untuk keperluan sosial penduduk seperti sekolah, masjid, dewan dan padang permainan. ms 26
Kemudahan sokongan: Kemudahan yang menyokong kehidupan dan operasi pembangunan seperti pejabat pengurusan, ruang solat dan rumah sampah. ms 26
Kenampakan: Kejelasan pandangan terhadap sesuatu ruang, laluan atau aktiviti tanpa halangan visual yang berlebihan. ms 26
Kepadatan kediaman: Bilangan unit kediaman bagi setiap unit keluasan tanah, seperti unit per ekar. ms 26
Keratan rentas: Lukisan potongan bangunan atau tapak yang menunjukkan hubungan aras, ketinggian dan jarak. ms 26
Keterbukaan visual pagar / Permeability: Tahap kebolehan melihat melalui pagar. Dalam ilustrasi laporan, istilah ini merujuk kepada bahagian pagar yang terbuka. ms 26
Ketinggian bangunan: Ukuran menegak bangunan berdasarkan aras rujukan yang ditetapkan. ms 26
Kitar semula: Pemprosesan bahan buangan untuk digunakan semula sebagai bahan atau produk. ms 26
Kanopi: Struktur bumbung atau teduhan di atas laluan, pintu masuk atau ruang aktiviti. ms 26
Kawasan tadahan: Kawasan penduduk atau pengguna yang menerima perkhidmatan sesuatu kemudahan atau pusat perniagaan. ms 27
Kawasan tepu bina: Bahagian tapak yang diliputi pembangunan. Hubungannya dengan kawasan plinth perlu diperjelas apabila digunakan dalam pengiraan. ms 27
Kawasan terapi: Ruang yang menyokong aktiviti pemulihan dan kesejahteraan fizikal atau mental pengguna. ms 27
Kejiranan hijau: Pendekatan pembangunan yang menggalakkan penggunaan sumber secara cekap dan persekitaran mesra alam. ms 27
Kemudahan diagnostik: Kemudahan pemeriksaan untuk membantu mengenal pasti penyakit atau keadaan kesihatan. ms 27
Kemudahan OKU: Kemudahan yang membolehkan orang kurang upaya mengakses dan menggunakan bangunan atau ruang dengan selamat. ms 27
Kemudahan sokongan: Kemudahan tambahan yang menyokong operasi dan keselesaan pengguna pembangunan. ms 27
Kemudahan sukan swasta: Bangunan, gelanggang atau kawasan sukan yang dikendalikan pihak swasta. ms 27
Kemudahsampaian: Tahap kemudahan untuk sampai ke dan bergerak antara sesuatu lokasi atau kemudahan. ms 27
Kepadatan: Bilangan unit atau intensiti penggunaan bagi sesuatu keluasan tanah. ms 27
Keratan rentas: Lukisan potongan yang menunjukkan hubungan aras, ketinggian, ruang dan jarak. ms 27
KGT: Kelas Guna Tanah, sebagaimana disebut dalam kawalan aktiviti bilik pameran. ms 27
Kiosk: Struktur perniagaan kecil untuk jualan barangan, makanan atau perkhidmatan. ms 27
KMP: Digunakan dalam konteks Kebenaran Merancang Pembinaan; penggunaan nama penuh perlu diseragamkan dalam laporan. ms 27
KMT: Singkatan kelulusan yang digunakan bagi perubahan penggunaan atau pengubahsuaian premis; nama penuhnya tidak diperincikan dalam laporan. ms 27
KMTT: Singkatan yang muncul dalam keperluan bangunan warisan; nama penuh dan perbezaannya daripada KMT perlu disahkan. ms 27
Kolam takungan: Kolam yang menampung air bagi pengurusan aliran, saliran atau keperluan operasi. ms 27
Kolumbarium: Bangunan atau ruang yang mengandungi petak penyimpanan abu mayat selepas kremasi. ms 27
Komersial: Aktiviti perdagangan atau perkhidmatan yang mempunyai tujuan dan nilai ekonomi. ms 27
Komersial informal: Aktiviti perniagaan berskala kecil seperti kiosk, penjaja bergerak dan pasar berkala, tertakluk kepada kawalan berkaitan. ms 27
Kompleks perniagaan: Bangunan atau kelompok ruang yang menghimpunkan pelbagai premis perniagaan serta kemudahan bersama. ms 27
Koridor utiliti: Jalur yang diperuntukkan bagi pemasangan dan penyelenggaraan rangkaian utiliti. ms 27
KPDNKK: Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan, iaitu nama lama yang berkaitan dengan singkatan ini. Nama kementerian dan tahun rujukan dalam laporan perlu diseragamkan. ms 27
Kremasi: Proses pembakaran mayat sehingga menjadi abu. ms 27
Krematorium: Bangunan atau kemudahan yang dilengkapi relau untuk menjalankan proses kremasi. ms 27
KSAS: Kawasan Sensitif Alam Sekitar. ms 28
Kuarters: Kediaman yang disediakan untuk kakitangan sesebuah organisasi atau institusi. ms 28
Kabel telekomunikasi: Kabel untuk penghantaran isyarat komunikasi dan data. ms 28
Kabel voltan tinggi: Kabel bekalan elektrik berkeupayaan voltan tinggi yang memerlukan perlindungan dan jarak keselamatan sesuai. ms 28
Kawalan akustik: Langkah mengurangkan atau mengawal gangguan bunyi daripada operasi pengangkutan. ms 28
Kawalan getaran: Langkah mengurangkan pemindahan getaran daripada landasan atau struktur kepada kawasan sekitar. ms 28
Kawasan sensitif perumahan: Kawasan kediaman yang memerlukan perhatian terhadap kesan bunyi, getaran, privasi dan keselamatan. ms 28
Kecerunan / Gradient: Kadar perubahan aras menegak berbanding jarak mendatar sesuatu laluan. ms 28
Kelegaan ketinggian / kelegaan menegak / Vertical clearance: Jarak menegak bebas halangan antara permukaan jalan atau tanah dengan bahagian bawah struktur. ms 28
Kelegaan sisi / Lateral clearance: Jarak mendatar bebas halangan antara struktur dengan laluan trafik atau elemen bersebelahan. ms 28
Kemasan lantai: Lapisan permukaan akhir lantai yang menentukan sifat seperti ketahanan, keselesaan dan rintangan gelinciran. ms 28
Kenderaan berat: Kenderaan besar seperti lori dan bas yang memerlukan pertimbangan beban, dimensi dan ruang pergerakan. ms 28
Kepadatan aliran pejalan kaki: Tahap tumpuan pengguna dalam sesuatu laluan yang mempengaruhi keperluan lebar dan keselesaan pergerakan. ms 28
Keratan rentas: Lukisan potongan yang menunjukkan hubungan aras, lebar, struktur dan ruang kelegaan. ms 28
Kerja cerucuk / Piling: Kerja membina atau memasang cerucuk untuk memindahkan beban struktur ke lapisan tanah yang sesuai. ms 28
Kerja tanah: Aktiviti penggalian, penambakan atau perubahan aras tanah yang boleh mempengaruhi kestabilan struktur berhampiran. ms 28
Kestabilan asas: Keupayaan asas menyokong struktur tanpa pergerakan, mendapan atau kegagalan yang tidak dibenarkan. ms 28
Ketersambungan / Connectivity: Tahap hubungan antara laluan, bangunan, stesen dan kawasan aktiviti. ms 28
Kiosk niaga: Struktur perniagaan kecil yang menyediakan jualan atau perkhidmatan. ms 28
Konflik struktur asas: Pertindihan atau gangguan antara kedudukan asas struktur dengan utiliti atau struktur lain. ms 28
Koridor gelombang telekomunikasi: Ruang laluan penghantaran isyarat yang perlu dipertimbangkan supaya struktur tidak mengganggu komunikasi. ms 28
Koridor pengangkutan awam: Jalur ruang yang menempatkan laluan dan kemudahan pengangkutan awam. ms 28
Kajian kebolehkorekan/ Excavatability: Kajian untuk menilai tahap kemudahan tanah atau batuan digali berdasarkan sifat geoteknikal dan keadaan bahan bawah permukaan. ms 28
KTMB: Keretapi Tanah Melayu Berhad ms 28
Kualiti batuan dasar / Bedrock Quality: Tahap kekuatan, keteguhan dan keadaan batuan dasar yang menentukan kesesuaiannya untuk menyokong pembangunan atau struktur bawah tanah. ms 29
Kecerunan / Gradient: Darjah kecondongan atau kecuraman sesuatu permukaan, laluan atau cerun. ms 29
Konfigurasi: Susunan atau bentuk kedudukan sesuatu komponen atau elemen dalam sesuatu sistem atau struktur. ms 29
Kipas Jet Sumbu / Axial Jet Fans: Kipas terowong yang menggerakkan udara serta membantu mengawal penyebaran asap dan gas ekzos. ms 29
Kabel dasar laut: Kabel yang dipasang di dasar laut untuk membawa isyarat telekomunikasi atau tenaga elektrik. ms 29
Kajian kejuruteraan pantai: Kajian teknikal bagi menilai keadaan pantai dan kesan cadangan struktur atau pembangunan terhadapnya. ms 29
Kajian proses pantai: Kajian ombak, arus, pengangkutan sedimen, hakisan dan pemendapan yang mempengaruhi perubahan pantai. ms 29
Kawasan pemeliharaan: Kawasan yang dikekalkan dan dilindungi bagi menjaga habitat, ekosistem atau ciri semula jadi. ms 29
Kawasan plinth: Luas tapak yang diliputi bangunan pada aras tanah, tertakluk kepada kaedah pengiraan pihak berkuasa berkaitan. ms 29
Kawalan pembangunan: Syarat dan had yang mengawal lokasi, jenis, reka bentuk serta skala pembangunan. ms 29
Kebenaran Merancang (KM): Kebenaran pihak berkuasa perancang tempatan untuk menjalankan pemajuan mengikut cadangan dan syarat yang diluluskan. ms 29
Kenaikan aras laut: Peningkatan aras laut yang perlu dipertimbangkan dalam penentuan anjakan, aras tapak dan perlindungan pembangunan. ms 29
Kepadatan pembangunan: Bilangan unit pembangunan bagi setiap unit keluasan tanah, contohnya unit kediaman seekar. ms 29
Keratan rentas: Lukisan potongan yang menunjukkan hubungan aras, jarak dan susunan komponen pembangunan. ms 29
Kestabilan cerun: Keupayaan cerun mengekalkan keadaannya tanpa mengalami kegagalan atau pergerakan tanah. ms 29
Ketinggian bangunan: Ukuran menegak bangunan yang dinyatakan dalam meter atau bilangan tingkat mengikut ketetapan berkaitan. ms 29
Komersial: Pembangunan untuk aktiviti perdagangan, perniagaan atau perkhidmatan, termasuk hotel dan kedai pejabat. ms 29
Konflik guna tanah: Ketidakserasian antara penggunaan tanah atau aktiviti yang boleh menjejaskan fungsi, keselamatan atau keselesaan kawasan. ms 29
Koridor pemeliharaan dan pemuliharaan: Jaluran kawasan yang dilindungi dan diurus untuk mengekalkan kesinambungan habitat serta fungsi ekologi. ms 29
KSASPP: Kawasan Sensitif Alam Sekitar Persisiran Pantai. ms 29
Kumbahan: Air buangan yang mengandungi bahan pencemar daripada penggunaan domestik atau aktiviti lain dan memerlukan pengurusan sesuai. ms 29
KKM: Kementerian Kesihatan Malaysia ms 29
KTN: Kanun Tanah Negara ms 29
Koluvium: Longgokan tanah dan serpihan batuan yang terkumpul di kaki cerun akibat pergerakan graviti dan hakisan permukaan. ms 29
Kaedah Floodproofing: Kaedah mengubah suai bangunan atau struktur untuk mengurangkan atau mencegah kerosakan akibat banjir. ms 30
KPKT: Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan ms 30
Keranda: Bekas yang digunakan untuk menempatkan jenazah atau mayat bagi tujuan pengurusan dan pengebumian. ms 30
KKM: Kementerian Kesihatan Malaysia ms 30
KPM: Kementerian Pendidikan Malaysia ms 30
Kakitangan Sokongan: Pekerja yang membantu operasi dan pengurusan kemudahan masyarakat melalui tugas pentadbiran, penyelenggaraan, kebersihan dan keselamatan. ms 30
Kiblat: Arah yang menghadap Kaabah di Masjidil Haram, Makkah, sebagai arah wajib bagi umat Islam ketika menunaikan solat. ms 30
Kemudahan M&E: Sistem mekanikal dan elektrik yang menyokong operasi serta keselamatan bangunan. ms 30
Kelulusan KMTT: Kebenaran Merancang Tempoh Terhad ms 30
Kluster: Kumpulan aktiviti, pembangunan atau kemudahan yang tertumpu di satu kawasan berdasarkan fungsi atau kepentingan yang sama. ms 30
kV: Kilovolt ms 30
kp / kaki persegi: Unit ukuran keluasan dalam sistem imperial. ′ kaki / ka / ft / Kaki; unit ukuran panjang. 1 kaki bersamaan 0.3048 m. ms 47
kaki² / ka² / ft²: Kaki persegi; unit ukuran keluasan. 1 kaki² bersamaan 0.09290304 m². ms 47

L

Laluan dua hala: Laluan yang membenarkan pergerakan kenderaan dalam dua arah bertentangan. ms 30
Laluan kecemasan: Laluan yang disediakan untuk akses atau pergerakan semasa kecemasan. ms 30
Laluan keluar masuk: Laluan akses untuk memasuki dan meninggalkan kawasan pembangunan. ms 30
Laluan pejalan kaki: Laluan khusus untuk pergerakan pejalan kaki. ms 30
Laluan sehala: Laluan yang membenarkan pergerakan kenderaan dalam satu arah. ms 30
Laluan utiliti: Jalur yang disediakan untuk menempatkan serta menyelenggara rangkaian utiliti. ms 30
Landskap: Susunan tumbuhan dan elemen fizikal yang membentuk persekitaran luar bangunan. ms 30
Landskap antara tingkat / atas bangunan: Ruang landskap yang disediakan pada aras bangunan, teres atau bumbung. ms 30
Lebar lot: Ukuran melintang sesuatu lot sebagaimana ditunjukkan dalam pelan. ms 30
Lorong belakang: Lorong di belakang deretan bangunan untuk akses dan keperluan perkhidmatan. ms 30
Lorong pemisah: Jalur pemisahan antara lot pembangunan dengan rizab awam, utiliti atau kawasan lapang. ms 30
Lorong tepi: Lorong yang disediakan di bahagian sisi lot atau blok pembangunan. ms 30
Laluan beranda: Laluan berbumbung atau terlindung di sepanjang bahagian bangunan. ms 30
Laluan bomba: Laluan untuk akses jentera dan operasi bomba. ms 30
Landskap kejur: Elemen landskap bukan tumbuhan seperti turapan, bangku dan struktur taman. ms 30
Landskap lembut: Elemen landskap hidup seperti pokok, renek, rumput dan tanaman penutup bumi. ms 30
Lay-by: Ruang hentian di sisi jalan untuk menunggu, menurunkan atau mengambil penumpang tanpa menghalang aliran utama. ms 30
Lesen Pendudukan Sementara: Kebenaran menduduki atau menggunakan tanah bagi tempoh dan tujuan tertentu, seperti yang dirujuk bagi chalet atas air. ms 30
Lesen perniagaan: Kebenaran menjalankan aktiviti perniagaan mengikut syarat pihak berkuasa berkaitan. ms 31
Lif pengangkut: Lif untuk mengangkut barangan atau keperluan operasi antara aras. ms 31
Lightning arrestor: Peralatan perlindungan berkaitan kilat atau lonjakan elektrik; spesifikasi sistem perlu ditentukan secara teknikal. ms 31
Lobi: Ruang penerimaan dan pergerakan berhampiran pintu masuk bangunan. ms 31
Lot: Bidang tanah yang mempunyai sempadan tertentu. ms 31
Lot lapisan kedua: Lot di bahagian belakang atau di sebalik pembangunan hadapan yang aksesnya perlu dikekalkan. ms 31
Lot hujung / End lot: Lot yang terletak pada hujung sesuatu deretan bangunan. ms 31
Lot penjuru / Corner lot: Lot yang terletak di penjuru deretan atau persimpangan jalan. ms 31
Lot pertengahan / Intermediate lot: Lot yang berada di antara lot lain dalam sesuatu deretan atau susunan pembangunan. ms 31
Lot tepi rizab jalan: Lot yang mempunyai bahagian sisi bersebelahan dengan rizab jalan. ms 31
Luas ruang lantai kasar: Jumlah keluasan lantai bangunan yang diambil kira mengikut kaedah pengukuran dan pengecualian berkaitan. ms 31
Luas ruang lantai: Keluasan lantai ruang bangunan. Asas pengiraannya, sama ada bagi setiap unit atau keseluruhan bangunan, perlu dinyatakan dengan jelas. ms 31
Luas ruang lantai niaga: Keluasan lantai yang diperuntukkan untuk aktiviti jualan atau perniagaan. ms 31
Luas tapak: Jumlah keluasan tanah dalam sempadan tapak pembangunan. ms 31
Luas tapak bersih: Keluasan tapak selepas mengambil kira pengecualian kawasan tertentu mengikut kaedah pengiraan yang digunakan. ms 31
Laluan pejalan kaki aras tanah / Sidewalk: Laluan pejalan kaki pada aras bumi, lazimnya di sisi jalan. ms 31
Laluan pejalan kaki kecemasan / Evacuation walkway: Laluan di sisi landasan untuk memindahkan penumpang apabila tren terkandas atau berlaku kecemasan. ms 31
Laluan rel: Koridor atau jajaran landasan yang menghubungkan kawasan kediaman, pekerjaan dan pusat aktiviti. ms 31
Landskap vertikal: Penanaman secara menegak pada tiang atau permukaan struktur, termasuk penggunaan tumbuhan menjalar. ms 31
Lebar dek / Deck width: Ukuran melintang dek atau laluan pada struktur bertingkat. ms 31
LED: Light-Emitting Diode — diod pemancar cahaya yang digunakan dalam sistem pencahayaan. ms 31
Lengkung menegak: Peralihan melengkung antara dua kecerunan dalam profil memanjang jalan atau landasan. ms 31
Lif: Kemudahan pengangkutan menegak untuk menghubungkan aras berlainan. ms 31
Limpahan air: Aliran air yang keluar daripada sistem saliran atau jatuh ke kawasan yang tidak sepatutnya. ms 31
Lubang gerudi dalam / deep borehole: Lubang yang digerudi jauh ke dalam tanah untuk mengkaji keadaan geologi atau mendapatkan sumber air bawah tanah. ms 31
LV: Low Volt ms 31
Laluan awam: Laluan yang disediakan untuk akses orang ramai, termasuk akses dari daratan ke pantai. ms 32
Laluan kabel: Jajaran pemasangan kabel yang dikenal pasti di daratan atau dasar laut. ms 32
Laluan pelayaran: Laluan yang digunakan kapal atau vesel untuk bergerak di perairan. ms 32
Laluan siar kaki: Laluan pejalan kaki untuk pergerakan dan aktiviti bersiar-siar. ms 32
Logistik marin: Aktiviti pengangkutan, pengendalian dan penyimpanan barangan yang berkaitan dengan operasi laut atau pelabuhan. ms 32
Lurang pantai: Struktur akses bagi sambungan dan pemeriksaan kabel pada kawasan peralihan darat–laut; juga disebut BMH. ms 32
LRA: Loji Rawatan Air ms 32
LANTERA: Garis Panduan Perancangan Ladang Penternakan Ayam ms 32
Lab: Tempat yang digunakan untuk menjalankan eksperimen, ujian atau penyelidikan ms 32
LPS: Lesen Pendudukan Sementara ms 32
LPI: Low Polluting Industries -- Industri yang menghasilkan pencemaran minimum dari segi bunyi, pelepasan udara, efluen dan sisa toksik ms 32
Landing Valve: Injap sambungan sistem paip bomba yang membolehkan anggota bomba mendapatkan bekalan air untuk kerja pemadaman kebakaran. ms 32
LPG: Gas Petroleum Cecair ms 32
L: Length — panjang, dalam dimensi gelanggang. ms 48
L × W × H: Susunan dimensi panjang × lebar × tinggi. ms 48

M

Maksimum: Had paling tinggi atau ukuran paling besar yang dibenarkan. ms 32
Manual boom gate: Palang kawalan kenderaan yang dikendalikan secara manual. ms 32
Minimum: Had paling rendah atau ukuran paling kecil yang ditetapkan. ms 32
Musolla: Ruang yang disediakan untuk menunaikan solat. ms 32
Managed Business Park: Plot atau kawasan komersial yang dirancang dan diurus secara bersepadu dengan premis serta kemudahan bersama. ms 32
Management Corporation: Perbadanan Pengurusan bagi sesuatu pembangunan strata. ms 32
MBJB: Majlis Bandaraya Johor Bahru. ms 32
MBPG: Majlis Bandaraya Pasir Gudang. ms 32
Medan selera: Kawasan yang menghimpunkan beberapa gerai makanan dengan ruang makan bersama. ms 32
MICE: Meetings, Incentives, Conventions and Exhibitions — mesyuarat, insentif, konvensyen dan pameran. ms 32
Mikromobiliti / Micromobility: Pergerakan jarak dekat menggunakan kenderaan kecil dan ringan. ms 32
Modal split: Agihan perjalanan mengikut jenis pengangkutan yang digunakan. ms 32
Motel: Premis penginapan yang lazimnya menyokong pengguna perjalanan jalan raya. ms 32
MOTAC: Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia. ms 32
MS 1184:2014: Piawaian Malaysia berkaitan reka bentuk sejagat dan kebolehcapaian persekitaran binaan, sebagaimana dirujuk dalam laporan. ms 32
Median jalan: Jalur pemisah di antara aliran trafik yang bertentangan. ms 33
Mesh: Bahan jejaring yang boleh digunakan sebagai penghadang sisi sambil membenarkan pandangan dan pengudaraan. ms 33
Mitigasi bunyi: Langkah mengurangkan tahap atau kesan bunyi terhadap pengguna dan kawasan sekitar. ms 33
MRT - Transit Aliran Massa: Sistem pengangkutan rel bandar yang membawa penumpang dalam jumlah besar secara cekap. ms 33
MCMC: Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia ms 33
MHWS (Mean High Water Springs): Purata paras air tinggi ketika pasang besar, digunakan sebagai garisan rujukan bagi ketetapan pantai tertentu. ms 33
Morfologi pantai: Bentuk dan ciri fizikal pantai yang dipengaruhi oleh ombak, arus, sedimen dan aktiviti manusia. ms 33
MPFN: Majlis Perancang Fizikal Negara. ms 33
MSL (Mean Sea Level): Purata aras laut yang digunakan sebagai rujukan pengukuran ketinggian atau aras tanah. ms 33
MHWS: Mean High Water Springs-- Paras purata air pasang tertinggi semasa pasang perbani ms 33
MKN: Majlis Keselamatan Negara ms 33
MASMA: Manual Saliran Mesra Alam ms 33
Mini Incinerator: Kemudahan pembakaran sisa berskala kecil untuk mengurangkan jumlah sisa sebelum pelupusan ms 33
myGAP: Skim pensijilan yang mengiktiraf ladang yang mengamalkan pertanian baik ms 33
Mimbar: Struktur bertangga di dalam masjid yang digunakan oleh khatib untuk menyampaikan khutbah, khususnya khutbah Jumaat dan khutbah Hari Raya. ms 33
Mihrab: Ruang pada dinding masjid yang menunjukkan arah kiblat dan menjadi tempat imam memimpin solat berjemaah. ms 33
MRI: Pengimejan Resonans Magnetik ms 33
MAINJ: Majlis Agama Islam Negeri Johor ms 33
Menara Ascending & Desending: Struktur latihan yang digunakan oleh anggota pertahanan awam untuk menjalani latihan kemahiran menaik dan menuruni struktur ms 33
Makmal STEM: Ruang pembelajaran yang dilengkapi peralatan untuk aktiviti amali dan eksperimen dalam bidang Sains, Teknologi, Kejuruteraan dan Matematik (STEM). ms 33
MARDI: Malaysian Agricultural Research and Development Institute ms 33
MIP: Managed Industrial Park ms 33
MPI: Medium Polluting Industry-- Industri yang berpotensi menghasilkan pencemaran udara, bunyi, bau, efluen industri dan sisa terjadual semasa operasi. ms 33
Mezzanine: Lantai perantaraan yang terletak di antara tingkat utama sesebuah bangunan ms 33
Motorcycle Anchor: Struktur pengunci yang dipasang di kawasan parkir untuk mengikat motosikal bagi mengurangkan risiko kecurian. ms 33
Maneuvering Area: Ruang yang disediakan untuk membolehkan kenderaan membelok, berpusing dan bergerak keluar masuk petak parkir dengan selamat. ms 33
Mild Steel: Keluli berkandungan karbon rendah yang mudah dibentuk, dikimpal dan digunakan dalam pelbagai struktur serta komponen pembinaan. ms 33
MRF: Material Recovery Facility -- Kemudahan yang mengasingkan dan memproses bahan buangan yang boleh dikitar semula untuk digunakan semula sebagai bahan mentah. ms 34
m: Meter, unit ukuran panjang atau jarak. ms 47
mp / m²: Meter persegi, unit ukuran keluasan. Penulisan m² boleh digunakan untuk keseragaman. ms 47
Minimum: Had terendah yang ditetapkan. ms 48
Maksimum: Had tertinggi yang dibenarkan. ms 48
<150m: Tahap ketinggian (meter) ms 48

N

Netting: Jaring perlindungan untuk menghalang bola golf daripada memasuki kawasan bersebelahan. ms 34
New Urbanism: Pendekatan reka bentuk kejiranan yang menekankan kegunaan bercampur, hubungan jalan dan persekitaran mesra pejalan kaki. ms 34
NGV: Natural Gas Vehicle; dalam konteks laporan, merujuk kemudahan bahan api gas asli untuk kenderaan. ms 34
Niche: Petak kecil dalam kolumbarium untuk menyimpan bekas abu mayat. ms 34
Nisbah plot: Nisbah jumlah luas lantai bangunan yang diambil kira kepada keluasan tapak. ms 34
No Dig: Kaedah pemasangan atau pembaikan infrastruktur bawah tanah dengan penggalian minimum dan gangguan yang minimum terhadap permukaan tanah ms 34
Nisbah plot: Nisbah jumlah luas lantai bangunan yang diambil kira kepada luas tapak pembangunan. ms 34
Notifikasi aktiviti marin: Pemberitahuan atau pengemukaan maklumat kepada pihak berkuasa berkaitan mengenai aktiviti yang hendak dijalankan di perairan. ms 34
NFP: Network Facilities Provider ms 34
NSP: Network Service Provider ms 34

O

OBK: Orang Berkelainan Upaya ms 34
OKU: Orang Kelainan Upaya ms 34
Orchid rating: Penarafan Orkid bagi premis penginapan, sebagaimana disebut dalam laporan. ms 34
Orientasi bangunan / tapak: Arah kedudukan bangunan atau tapak berhubung matahari, angin, jalan dan persekitarannya. ms 34
Overhead: Kos operasi tidak langsung seperti pentadbiran, sewaan dan utiliti. ms 34
OCS: Overhead Catenary System — sistem kabel kuasa atas untuk membekalkan elektrik kepada tren. ms 34
OA: Orang Asli ms 34
OSD: On-Site Detention-- Sistem yang menakung air larian hujan buat sementara waktu ms 34
Offset biodiversiti: Langkah mengimbangi kesan terhadap biodiversiti melalui penggantian atau pemulihan habitat, seperti yang dirujuk dalam dokumen. ms 34
Overhead: Kos operasi tidak langsung seperti pentadbiran, sewaan dan utiliti. ms 34
OCS: Overhead Catenary System — sistem kabel kuasa atas untuk membekalkan elektrik kepada tren. ms 34
OA: Orang Asli ms 34
OSD: On-Site Detention-- Sistem yang menakung air larian hujan buat sementara waktu ms 34
Offset biodiversiti: Langkah mengimbangi kesan terhadap biodiversiti melalui penggantian atau pemulihan habitat, seperti yang dirujuk dalam dokumen. ms 34

P

Pagar perimeter / Perimeter fencing: Pagar yang dibina di sepanjang sempadan kawasan pembangunan atau skim kejiranan. ms 35
Pensijilan produk nutraseutikal: Proses pengesahan pematuhan produk nutraseutikal terhadap keperluan keselamatan, kualiti dan piawaian atau peraturan yang berkaitan ms 35
Panjang blok: Ukuran memanjang sesuatu blok atau deretan bangunan. ms 35
Panjang lot: Ukuran memanjang sesuatu lot sebagaimana ditunjukkan dalam pelan. ms 35
Pavilion: Struktur berbumbung yang lazimnya terbuka pada sisi dan digunakan untuk berehat atau aktiviti bersama. ms 35
Pejabat pengurusan: Ruang untuk urusan pentadbiran, pengurusan dan penyelenggaraan pembangunan. ms 35
Pelan bangunan: Lukisan dan maklumat teknikal bangunan yang dikemukakan bagi tujuan kelulusan pembinaan. ms 35
Pelan susun atur: Pelan yang menunjukkan susunan lot, bangunan, jalan, kawasan lapang, utiliti dan kemudahan. ms 35
Pemaju: Pihak yang melaksanakan sesuatu pembangunan. ms 35
Pembangunan baharu: Cadangan pembangunan yang akan dilaksanakan berdasarkan perancangan dan kelulusan berkaitan. ms 35
Pembangunan sedia ada: Pembangunan yang telah wujud dan menjadi pertimbangan dalam penyelarasan susun atur serta piawaian kawasan bersebelahan. ms 35
Pembubaran status skim: Penamatan status skim berpagar atau berpengawal untuk kembali kepada keadaan pengurusan asal melalui proses berkaitan. ms 35
Pencawang elektrik: Kemudahan yang menempatkan peralatan untuk pengagihan atau penukaran voltan bekalan elektrik. ms 35
Penghalang automatik: Peralatan berpalang atau mekanisme automatik untuk mengawal laluan kenderaan. ms 35
Pengkomposan: Proses penguraian bahan organik, termasuk sisa makanan, untuk menghasilkan kompos. ms 35
Pengurusan strata: Pentadbiran, penyelenggaraan dan pengurusan bangunan, tanah serta harta bersama dalam skim strata. ms 35
Penyelenggaraan: Kerja menjaga, membaiki dan memastikan bangunan serta kemudahan terus berfungsi. ms 35
Perimeter planting: Penanaman tumbuhan di sepanjang sempadan atau pinggir kawasan pembangunan. ms 35
Permit sementara: Kebenaran bagi struktur atau penggunaan tertentu untuk tempoh yang ditetapkan. ms 35
Persatuan penduduk: Organisasi penduduk yang mengurus kepentingan bersama dan urusan kejiranan. ms 35
Persetujuan penduduk: Persetujuan penduduk atau penyewa bagi pelaksanaan sesuatu skim mengikut syarat yang ditetapkan. ms 35
Perumahan bertanah: Kediaman yang mempunyai hubungan terus dengan tanah seperti rumah sesebuah, berkembar, kluster dan teres. ms 35
Perumahan strata bertanah: Perumahan bertanah yang dibahagikan kepada petak serta mempunyai harta bersama dan sistem pengurusan strata. ms 35
Pesuruhjaya Sumpah: Individu yang diberi kuasa untuk mengendalikan pengikraran atau pengesahan dokumen tertentu. ms 35
Perabot jalan / taman: Kelengkapan ruang awam seperti bangku, tong sampah, lampu dan papan tanda. ms 35
Petak: Bahagian bangunan atau tanah yang dikenal pasti secara berasingan dalam skim strata. ms 36
Petak aksesori: Petak tambahan yang digunakan bersama sesuatu petak utama, contohnya tempat letak kereta yang diperuntukkan kepadanya. ms 36
Petak pengecasan kenderaan elektrik: Petak yang dilengkapi kemudahan mengecas kenderaan elektrik. ms 36
Petak tanah: Bahagian tanah yang dikenal pasti sebagai satu petak dalam pembangunan strata bertanah. ms 36
PLANMalaysia: Jabatan Perancangan Bandar dan Desa. ms 36
Plot: Bahagian tapak untuk menyusun bangunan atau komponen pembangunan; tidak semestinya merupakan lot hak milik berasingan. ms 36
Pondok pengawal: Struktur yang menyediakan ruang bertugas untuk pengawal keselamatan. ms 36
Potongan sudut: Pemotongan penjuru lot atau sempadan bagi menyediakan ruang dan meningkatkan penglihatan di persimpangan. ms 36
P&P: Pengurusan dan Profesional, dalam konteks kategori kakitangan bagi pengiraan parkir hospital. ms 36
Pagar / tembok penghadang api: Struktur pemisah yang disediakan untuk mengurangkan risiko perebakan kebakaran. ms 36
Pantry: Ruang kecil untuk penyediaan makanan atau minuman ringan. ms 36
Par: Bilangan pukulan rujukan yang ditetapkan bagi sesuatu lubang atau pusingan golf. ms 36
PBT: Pihak Berkuasa Tempatan. ms 36
PTD: Pejabat Tanah dan Daerah ms 36
Pelan bangunan: Lukisan dan maklumat teknikal yang dikemukakan untuk kelulusan pembinaan. ms 36
Pelan landskap: Pelan yang menunjukkan susunan tanaman, landskap kejur dan elemen ruang luar. ms 36
Pelan susun atur: Pelan yang menunjukkan kedudukan bangunan, lot, jalan, parkir, landskap dan kemudahan. ms 36
Pelan tambahan dan ubahan: Pelan bagi kerja menambah atau mengubah bangunan sedia ada. ms 36
Pembangunan bercampur dalam satu lot bangunan: Gabungan kegunaan dalam satu bangunan di atas satu hak milik induk, sebagaimana dihuraikan dalam laporan. ms 36
Pembangunan bercampur komersial: Pembangunan yang menggabungkan lebih daripada satu kegunaan atau aktiviti komersial dalam bangunan atau kawasan yang sama. ms 36
Pembangunan berimpak rendah: Pembangunan yang dirancang untuk mengurangkan gangguan terhadap alam sekitar dan kawasan sekeliling. ms 36
Pembangunan semula bandar / Urban regeneration: Pembaharuan kawasan bandar untuk meningkatkan fungsi, keadaan fizikal dan kegiatan ekonominya. ms 36
Penampan silau matahari: Elemen seperti pokok atau bentuk muka bumi yang membantu mengurangkan silauan matahari. ms 36
Penarafan bintang: Pengelasan hotel berdasarkan kriteria kemudahan, keadaan fizikal dan perkhidmatan. ms 36
Penjaja bergerak: Peniaga yang menjalankan jualan menggunakan kenderaan atau peralatan yang boleh dipindahkan. ms 36
Permit udara: Kebenaran berkaitan penggunaan ruang udara bagi struktur seperti jejantas, sebagaimana dirujuk dalam laporan. ms 37
Perubahan syarat nyata tanah: Pindaan kepada syarat kegunaan tanah yang dinyatakan dalam dokumen hak milik. ms 37
Pesakit dalam: Pesakit yang dimasukkan ke wad untuk rawatan atau pemantauan. ms 37
Pesakit luar: Pesakit yang menerima pemeriksaan atau rawatan tanpa dimasukkan ke wad. ms 37
Petak parkir: Ruang bertanda untuk meletakkan sebuah kenderaan. ms 37
Pick-up: Ruang atau aktiviti mengambil penumpang. ms 37
Pili bomba: Sambungan bekalan air untuk kegunaan operasi pemadaman kebakaran. ms 37
Placemaking: Pembentukan ruang yang menarik, selesa dan aktif melalui reka bentuk serta aktiviti yang sesuai. ms 37
Plot pembangunan: Kawasan yang dirancang sebagai satu kesatuan pembangunan dan boleh merangkumi beberapa bangunan atau komponen. ms 37
Potongan sudut: Pemotongan penjuru lot atau sempadan untuk menyediakan ruang dan meningkatkan penglihatan di persimpangan. ms 37
Promenade: Laluan persiaran pejalan kaki, lazimnya di sepanjang pesisiran air atau kawasan rekreasi. ms 37
PTD: Pengenal nombor tanah yang digunakan dalam contoh tajuk permohonan; nama penuh tidak dihuraikan dalam bab ini. ms 37
Pagar bunyi / Noise barrier: Struktur penghadang untuk mengurangkan penyebaran bunyi trafik atau tren ke kawasan bersebelahan. ms 37
Paip saliran dalaman tiang: Paip yang disepadukan dalam struktur tiang untuk membawa air dari dek atau bumbung ke sistem saliran bawah. ms 37
Papan tanda amaran ketinggian elektronik: Paparan elektronik yang memberi amaran tentang had kelegaan atau risiko kenderaan terlalu tinggi. ms 37
Parapet: Dinding atau penghadang rendah di tepi struktur bertingkat untuk perlindungan dan keselamatan. ms 37
Pelan mitigasi bunyi: Pelan yang mengenal pasti sumber, penerima dan langkah kawalan gangguan bunyi. ms 37
Pelapik getaran: Bahan atau komponen anjal yang mengurangkan penghantaran getaran antara landasan, struktur dan persekitaran. ms 37
Pelupusan ruang udara: Istilah laporan bagi pemberian hak atau kebenaran penggunaan ruang udara melalui mekanisme pentadbiran tanah berkaitan. ms 37
Pemetaan utiliti bawah tanah: Proses mengenal pasti dan merekod kedudukan paip, kabel serta kemudahan bawah tanah sebelum pembinaan. ms 37
Pemindahan penumpang: Pergerakan penumpang dari tren atau kawasan berisiko ke lokasi selamat. ms 37
Penapak cerucuk / Pile cap: Komponen asas yang menghubungkan kepala cerucuk dan mengagihkan beban struktur kepadanya. ms 37
Penanaman kabel /cable burial: Pemasangan kabel di bawah permukaan dasar laut atau pantai untuk meningkatkan perlindungannya. ms 37
Penilaian Impak Alam Sekitar (EIA): Penilaian untuk mengenal pasti kesan alam sekitar sesuatu cadangan serta langkah mengurangkan kesannya. ms 37
Penilaian risiko marin: Penilaian risiko aktiviti di perairan terhadap keselamatan pelayaran, operasi marin dan infrastruktur. ms 37
Pengangkutan sedimen: Pergerakan pasir, lumpur atau bahan mendapan oleh ombak dan arus. ms 38
Penguat isyarat (repeater): Peralatan pada sistem kabel telekomunikasi yang menguatkan isyarat sepanjang laluan penghantaran. ms 38
Perairan: Kawasan yang diliputi air, termasuk laut dan perairan berhampiran pantai. ms 38
Peralihan darat–laut (shore-end): Bahagian sistem kabel yang menghubungkan pemasangan di laut dengan kemudahan daratan. ms 38
Permukaan tumbuhan hijau: Luas permukaan tumbuhan yang diambil kira dalam pengiraan GnPR mengikut kaedah penilaian yang digunakan. ms 38
Pukat tunda: Alat menangkap ikan yang ditunda oleh vesel dan berpotensi mengganggu kabel apabila beroperasi berhampiran dasar laut. ms 38
Pulau buatan: Daratan yang dibentuk oleh manusia di kawasan perairan. ms 38
Pulau haba: Keadaan kawasan pembangunan mempunyai suhu lebih tinggi berbanding kawasan sekitarnya. ms 38
PERHILITAN: Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara Semenanjung Malaysia ms 38
Pamah: Kawasan Tanah Rendah ms 38
Plinth: Bahagian dasar bangunan atau struktur yang terletak di atas aras tanah dan menyokong bahagian struktur di atasnya ms 38
PBAN: Pihak Berkuasan Negeri ms 38
PMU: Kemudahan elektrik yang menerima bekalan voltan tinggi dan menurunkannya kepada voltan pembahagian untuk diagihkan kepada pengguna ms 38
PPU: Stesen elektrik yang menurunkan voltan 33 kV atau 22 kV kepada 11 kV untuk diagihkan melalui rangkaian pembahagian elektrik ms 38
PE: Kemudahan elektrik yang menempatkan peralatan untuk mengubah voltan dan mengagihkan bekalan elektrik kepada pengguna. ms 38
Pusat MOP: Pusat yang menyelaras maklumat, operasi tindak balas dan usaha pemulihan berkaitan kejadian banjir ms 38
Precision Farming: Kaedah pertanian yang menggunakan teknologi dan data untuk mengurus tanaman serta penggunaan sumber secara tepat dan cekap. ms 38
PBN: Pihak Berkuasa Negeri ms 38
PAKK: Pusat Aktiviti Kanak-Kanak ms 38
PAWE: Pusat Aktiviti Warga Emas ms 38
PDK: Pusat yang menyediakan latihan, pemulihan asas dan aktiviti sokongan bagi membantu perkembangan serta meningkatkan keupayaan orang kurang upaya. ms 38
Pantri: Ruang khusus untuk penyediaan minuman, penyimpanan makanan ringan dan keperluan asas bagi kegunaan kakitangan. ms 38
PKO: Pusat Kawalan Operasi ms 38
Peta Grid Analisis Risiko Kebakaran: Peta yang membahagikan kawasan kepada grid berukuran 5 km × 5 km bagi menganalisis tahap risiko kebakaran. ms 38
Penganut ancestor worship: Individu yang mengamalkan penghormatan atau ritual keagamaan terhadap nenek moyang yang telah meninggal dunia. ms 38
Perkhidmatan Rapid: Perkhidmatan pengangkutan awam yang pantas dan kerap, menghubungkan kawasan utama dengan rangkaian pengangkutan lain. ms 38
Passive Design: Reka bentuk bangunan yang memanfaatkan sumber semula jadi untuk keselesaan dan penjimatan tenaga. ms 39
PPI: Pusat Perkhidmatan Industri yang menyediakan kemudahan dan perkhidmatan sokongan bagi memenuhi keperluan operasi kawasan perindustrian ms 39
PGU: Peninsular Gas Utilisation ms 39
Panel Fotovoltaik: Panel yang menukarkan cahaya matahari secara langsung kepada tenaga elektrik menggunakan sel solar ms 39
Prime Mover: Kenderaan berat bermotor yang digunakan untuk menarik treler atau semi-treler bagi mengangkut barangan dan kontena. ms 39
Pallet Truck: Peralatan pengendalian bahan yang digunakan untuk mengangkat dan memindahkan palet barangan dalam jarak dekat. ms 39
Petak: Bilangan ruang khusus, lazimnya bagi tempat letak kenderaan. ms 48

R

RA: Residents’ Association — Persatuan Penduduk. ms 39
Ramp: Laluan bercerun yang menghubungkan dua aras berbeza. ms 39
Rizab jalan: Jalur tanah yang diperuntukkan untuk jalan dan komponen berkaitan, termasuk ruang sokongan mengikut reka bentuknya. ms 39
Rizab utiliti: Kawasan yang diperuntukkan untuk pemasangan, operasi dan penyelenggaraan utiliti. ms 39
RFN: Rancangan Fizikal Negara ms 39
RS: Rancangan Struktur ms 39
RT: Rancangan Tempatan. ms 39
RKK: Rancangan Kawasan Khas. ms 39
RoS: Registrar of Societies — Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia. ms 39
Ruang kelegaan: Ruang bebas daripada binaan untuk memenuhi keperluan susun atur, pencahayaan, pengudaraan atau akses. ms 39
R&D: Research and Development — Penyelidikan dan Pembangunan. ms 39
Railing: Rel pemegang atau penghadang untuk membantu pergerakan dan keselamatan pengguna. ms 39
Ramp: Laluan bercerun yang menghubungkan dua aras berbeza. ms 39
Reka bentuk sejagat / Universal Design: Reka bentuk yang membolehkan bangunan dan kemudahan digunakan oleh pelbagai golongan dengan selesa dan selamat. ms 39
Relau / tanur: Peralatan pembakaran bersuhu tinggi; digunakan bagi proses kremasi dalam konteks laporan. ms 39
Rizab gerai / penjaja: Tanah yang diperuntukkan untuk penyediaan gerai atau aktiviti penjajaan. ms 39
Rizab sungai: Jalur tanah di sepanjang sungai yang diperuntukkan bagi fungsi sungai, akses dan pengurusan berkaitan. ms 39
Rizab tasik: Kawasan di pinggir tasik yang diperuntukkan bagi perlindungan dan pengurusan tasik. ms 39
Rizab pantai: Jaluran kawasan pantai yang diperuntukkan bagi fungsi perlindungan, akses atau kegunaan lain mengikut ketetapan perancangan. ms 39
Rooftop garden: Taman yang disediakan di atas bumbung bangunan. ms 39
Rooftop parking: Tempat letak kenderaan di atas bumbung bangunan. ms 40
Ruang beratur kenderaan: Ruang untuk kenderaan menunggu tanpa menghalang laluan utama. ms 40
Ruang legar: Ruang pergerakan dan pertemuan pengguna di dalam atau sekitar bangunan. ms 40
Ruang memunggah: Ruang khusus untuk memuatkan dan menurunkan barangan. ms 40
Ruang niaga mampu milik: Ruang perniagaan yang disediakan untuk memenuhi keperluan kemampuan pengguna sasaran mengikut ketetapan berkaitan. ms 40
Rabung / Ridges: Bentuk muka bumi yang memanjang dan lebih tinggi daripada kawasan sekitarnya, lazimnya mempunyai puncak yang sempit serta cerun di kedua-dua sisi ms 40
Ruang penyediaan: Ruang untuk menyediakan makanan, minuman atau keperluan operasi sebelum disajikan. ms 40
Ruang sajian: Ruang penyajian atau penggunaan makanan dan minuman oleh pelanggan. ms 40
Ruang solat: Ruang untuk menunaikan solat, dengan kemudahan berkaitan seperti tempat berwuduk. ms 40
Rumah kelab: Bangunan yang menyediakan kemudahan sosial, rehat dan sokongan kepada pengguna kelab atau padang golf. ms 40
Radius Lengkungan (Curvature): Jejari bulatan yang menggambarkan tahap kelengkungan sesuatu laluan atau garisan melengkung. ms 40
Rizab kedua laluan rel: Jalur kawalan tambahan di luar rizab pertama, sebagaimana dihuraikan dalam laporan. ms 40
Rizab pertama laluan rel: Jalur larangan utama yang diukur dari tepi tiang ke kedua-dua sisi, sebagaimana dihuraikan dalam laporan. ms 40
Rizab rel: Koridor yang diperuntukkan bagi landasan, struktur dan operasi sistem rel. ms 40
RTS: Rapid Transit System — sistem transit pantas yang disebut sebagai contoh konteks stesen pengangkutan dalam laporan. ms 40
Ruang bawah struktur / Undercroft: Ruang di bawah bangunan, jambatan atau struktur bertingkat yang boleh dimanfaatkan tertakluk kepada kesesuaian. ms 40
Ruang menunggu / Queuing space: Ruang untuk pengguna beratur atau menunggu tanpa menghalang laluan utama. ms 40
Ruang pendaratan / Landing pads: Kawasan pada pangkal atau penghujung tangga, lif dan eskalator untuk pergerakan serta pengumpulan pengguna. ms 40
Ruang tanah / Footprint: Kawasan pada aras tanah yang digunakan oleh struktur dan komponen sokongannya. ms 40
Ruang udara: Ruang di atas permukaan tanah yang boleh menempatkan struktur atau aktiviti tertakluk kepada kawalan berkaitan. ms 40
Rusuk jejambat: Komponen sokongan memanjang di bawah dek yang membantu menanggung dan memindahkan beban. ms 40
REBRO: Sistem yang menerima dan memancarkan semula isyarat radio untuk meluaskan liputan komunikasi di dalam terowong. ms 40
Rangkaian telekomunikasi daratan: Sistem komunikasi di daratan yang bersambung dengan kemudahan pendaratan kabel. ms 40
Reka bentuk bebas halangan: Reka bentuk yang memudahkan akses dan penggunaan oleh pelbagai pengguna, termasuk orang kurang upaya. ms 40
Revetment: Lapisan atau struktur perlindungan pada permukaan cerun pantai untuk mengurangkan hakisan akibat tindakan air. ms 41
RFZPPN-2: Rancangan Fizikal Zon Persisiran Pantai Negara 2. ms 41
Rizab pantai: Jaluran kawasan pantai yang diperuntukkan bagi fungsi perlindungan, akses atau kegunaan lain mengikut ketetapan perancangan. ms 41
Rock armour: Susunan batu bersaiz besar untuk melindungi pantai, struktur atau kabel daripada tindakan ombak dan arus. ms 41
Roadkill: Kejadian hidupan liar dilanggar atau digilis kenderaan sehingga menyebabkan kematian di jalan raya ms 41
Ruang weighing room: Ruang khusus untuk menimbang bahan mentah atau bahan lain menggunakan peralatan penimbang yang bersesuaian ms 41
RIBI: Rumah Ibadat Bukan Islam ms 41
Respond Time: Tempoh masa yang diambil oleh pihak polis untuk bertindak terhadap panggilan kecemasan bagi anggota polis tiba di lokasi kejadian. ms 41
Rehabilitasi: Proses pemulihan keupayaan fizikal, mental atau fungsi seseorang bagi membolehkannya kembali menjalani kehidupan seharian secara optimum ms 41
Rakan COPSd: Program kepolisan komuniti yang menggalakkan kerjasama antara Polis Diraja Malaysia (PDRM) dengan masyarakat ms 41

S

Saiz lot: Ukuran lebar dan panjang, atau keluasan keseluruhan sesuatu lot. ms 41
Sempadan lot: Garisan yang menentukan had sesuatu lot tanah. ms 41
Sisa makanan: Lebihan atau buangan makanan daripada penyediaan dan penggunaan makanan. ms 41
Sisa pepejal: Bahan buangan berbentuk pepejal yang memerlukan pengumpulan dan pengurusan. ms 41
Skim komuniti berpagar dan berpengawal (tanpa strata): Perumahan berhak milik individu yang melaksanakan kawalan keselamatan melalui pagar dan pengawal berdasarkan persetujuan penduduk serta kelulusan PBT. ms 41
Skim perumahan: Kawasan pembangunan kediaman yang dirancang sebagai satu kesatuan, termasuk jalan, utiliti dan kemudahannya. ms 41
Skim strata: Pembangunan yang membahagikan bangunan atau tanah kepada petak, petak aksesori dan harta bersama serta diurus melalui sistem pengurusan strata. ms 41
SPAH: Sistem Pengumpulan dan Penggunaan Semula Air Hujan. ms 41
SPKS: Skim Perumahan Komuniti Strata. ms 41
Strata pembangunan: Label kategori dalam jadual TLK yang menetapkan satu TLK bagi setiap unit serta satu TLK tambahan bagi setiap unit secara berpusat. Takrif khusus kategorinya tidak dihuraikan dalam laporan. ms 41
Strata petak: Label kategori dalam jadual TLK rumah bandar dan rumah bandar kluster yang menetapkan dua TLK bagi setiap unit kediaman. Takrif khusus kategorinya tidak dihuraikan dalam laporan. ms 41
Sudut lencongan: Sudut perubahan orientasi bangunan daripada garisan rujukan, seperti garisan yang selari dengan rizab jalan. ms 41
Sand bunker: Halangan berpasir dalam padang golf. ms 41
SBKS: Serah Balik dan Kurnia Semula, dalam konteks urusan pembangunan tanah yang disebut dalam laporan. ms 41
Sempadan bersama: Sempadan yang dikongsi antara dua lot bersebelahan. ms 42
Sempadan lot: Garisan yang menentukan had sesuatu lot tanah. ms 42
Serahan pemaju: Tanah atau kemudahan yang diserahkan oleh pemaju kepada pihak berkuasa mengikut syarat kelulusan. ms 42
Siar kaki: Laluan pejalan kaki di sepanjang jalan atau hadapan premis. ms 42
Sirkulasi dalaman: Sistem pergerakan pengguna, kenderaan dan barangan dalam tapak atau bangunan. ms 42
Smart Growth: Pendekatan pertumbuhan yang menekankan penggunaan tanah secara cekap, hubungan pengangkutan dan pembangunan yang terancang. ms 42
Strata: Bentuk pembangunan dan pemilikan yang membahagikan bangunan atau tanah kepada petak berasingan dengan kemudahan bersama. ms 42
Syarat nyata tanah: Syarat kegunaan yang dinyatakan dalam dokumen hak milik tanah. ms 42
Saliran dan utiliti bersepadu: Penyelarasan saliran, kabel dan utiliti dengan struktur utama supaya tersusun serta mudah diselenggara. ms 42
Sambungan pengembangan rendah bunyi / Low-noise expansion joints: Sambungan yang membenarkan pergerakan struktur akibat perubahan suhu atau beban sambil mengurangkan bunyi hentaman kenderaan. ms 42
Sempadan lot: Garisan yang menentukan had sesuatu lot tanah. ms 42
Sensor amaran ketinggian: Peranti yang mengesan kenderaan terlalu tinggi dan mencetuskan amaran sebelum menghampiri struktur. ms 42
Sistem kuasa rel: Komponen bekalan dan pengagihan elektrik untuk operasi tren serta kemudahan berkaitan. ms 42
Sistem saliran terpusat: Sistem yang mengumpulkan dan menyalurkan air melalui rangkaian saliran yang diselaraskan. ms 42
Sistem semboyan / Signalling: Sistem isyarat dan kawalan yang mengatur pergerakan tren untuk keselamatan operasi. ms 42
Spatium: Konsep perancangan dan pengurusan ruang secara berlapis, khususnya ruang udara, sebagaimana skop laporan. ms 42
SSD: Stopping Sight Distance — jarak penglihatan berhenti. ms 42
Stesen bertingkat: Stesen pengangkutan yang dibina pada aras tinggi dan dihubungkan dengan akses dari aras tanah atau bangunan bersebelahan. ms 42
Streetscape: Rupa dan suasana ruang jalan yang terbentuk daripada struktur, landskap, pencahayaan serta kemudahan pejalan kaki. ms 42
Struktur asas: Bahagian struktur yang memindahkan beban bangunan atau infrastruktur kepada tanah. ms 42
Struktur tahan rempuhan: Struktur yang direka dengan mengambil kira beban hentaman kenderaan. ms 42
Struktur (deck): Bahagian struktur atas jambatan yang membentuk permukaan laluan kenderaan atau pejalan kaki serta menyokong beban lalu lintas. ms 42
SAR: Operasi untuk mengesan, mencari dan menyelamatkan individu yang hilang, terperangkap atau berada dalam keadaan kecemasan. ms 42
Sistem pemadam api automatik / mist/sprinkler: Sistem automatik yang melepaskan air untuk mengawal dan memadamkan kebakaran. ms 42
Sistem Inlet: Sistem sambungan yang membolehkan bekalan air dari sumber luar disalurkan ke dalam sistem paip pemadam kebakaran bangunan. ms 43
Sistem Outlet: Sistem yang menyalurkan air dari sistem paip ke titik pengeluaran atau penggunaan. ms 43
Sistem Trek Papak / Slab Track: Sistem landasan kereta api yang menggunakan papak konkrit sebagai sokongan rel tanpa memerlukan balast konvensional. ms 43
Siasatan Geofizik: Kajian keadaan bawah permukaan bumi menggunakan kaedah geofizik untuk mengenal pasti ciri dan struktur geologi. ms 43
Sistem telekomunikasi dalam bangunan (IBC): Sistem komunikasi yang menyediakan liputan rangkaian selular di dalam bangunan atau terowong bagi memastikan sambungan komunikasi yang baik. ms 43
Sistem navigasi arah / Wayfinding: Sistem petunjuk seperti papan tanda, peta dan simbol yang membantu pengguna menentukan arah serta mencari destinasi. ms 43
Sistem Kawat Talian Atas / Overhead Catenary System: Sistem bekalan elektrik melalui wayar atas landasan yang menyalurkan tenaga kepada tren elektrik bagi membolehkan operasi tren. ms 43
Side Emergency Walkway: Laluan pejalan kaki di sisi landasan atau di dalam terowong yang digunakan semasa kecemasan. ms 43
Slurry Shield TBM: Kaedah penggalian terowong menggunakan buburan bertekanan untuk menstabilkan muka penggalian dan mengawal kemasukan air bawah tanah. ms 43
Sistem SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition -- Sistem berkomputer untuk memantau, mengumpul data dan mengawal operasi serta peralatan dari jarak jauh. ms 43
Sistem AID: Automatic Incident Detection -- Kamera CCTV AI ms 43
Sensor: Peranti yang mengesan perubahan atau keadaan persekitaran dan menukarkannya kepada isyarat untuk tujuan pemantauan atau kawalan. ms 43
Sedimen: Bahan seperti pasir, kelodak dan lumpur yang diangkut atau dimendapkan oleh proses semula jadi. ms 43
Stesen pendaratan kabel: Kemudahan daratan yang menempatkan peralatan untuk menyambungkan kabel dasar laut dengan rangkaian daratan. ms 43
SIRIM: Standards and Industrial Research Institute of Malaysia ms 43
Shore-front Development: Pembangunan di kawasan garis pantai atau pesisir pantai, seperti pelabuhan, jeti, marina dan pemecah ombak. ms 43
Spesies Invasive: Organisma bukan asli yang merebak di kawasan baharu sehingga mengancam spesies tempatan, biodiversiti dan keseimbangan ekosistem ms 43
SPAN: Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara ms 43
Swale: Saluran cetek dan memanjang yang mengalirkan air hujan serta membantu mengurangkan aliran permukaan dan menapis bahan pencemar. ms 43
Skim Industri: Kawasan yang dirancang dan dibangunkan khusus untuk menempatkan aktiviti perindustrian serta kemudahan sokongan berkaitan. ms 43
Smart Pole: Tiang berteknologi pintar yang mengintegrasikan pencahayaan, komunikasi dan sistem pemantauan bandar. ms 43
Smart Bin: Tong sampah yang dilengkapi teknologi pintar seperti sensor untuk memantau tahap kepenuhan dan meningkatkan kecekapan pengurusan sisa pepejal. ms 43
Sumber tenaga konvensional: Sumber tenaga yang lazim digunakan dan kebanyakannya tidak boleh diperbaharui, seperti petroleum, gas asli dan arang batu. ms 43
SSU: Sistem Suis Utama ms 43
SI: Special Industries -- Industri yang memerlukan sumber atau infrastruktur khusus serta teknologi bersih untuk mengurangkan pencemaran. ms 44
Susun Atur Ruang Apron: Susun atur ruang pergerakan, pemunggahan dan pemuatan barang serta manuver lori secara selamat dan teratur. ms 44
Sistem Mekanikal Berlapis: Sistem parkir mekanikal bertingkat untuk memaksimumkan penggunaan ruang parkir. ms 44
Sistem Solar Fotovoltaik: Sistem yang menukarkan cahaya matahari kepada tenaga elektrik menggunakan panel fotovoltaik. ms 44
SIA: Social Impact Assestment ms 44

T

Tenaga solar: Tenaga daripada cahaya matahari yang dimanfaatkan melalui sistem atau peralatan berkaitan. ms 44
TL: Tempat letak; digunakan bersama jenis kenderaan dalam jadual. ms 44
TLK: Tempat Letak Kenderaan ms 44
TLKereta: Tempat Letak Kereta ms 44
TLM: Tempat Letak Motosikal. ms 44
TLB: Tempat Letak Bas. ms 44
TLBa: Tempat Letak Basikal. ms 44
TLL: Tempat Letak Lori. ms 44
Tempat letak ambulans: Petak khusus untuk ambulans, termasuk berhampiran bahagian kecemasan. ms 44
Tempat letak bas: Petak khusus untuk bas. ms 44
Tempat letak basikal: Ruang khusus untuk meletakkan dan mengunci basikal. ms 44
Tempat letak kereta berpusat: Petak parkir yang dikumpulkan di lokasi khusus untuk memenuhi keperluan pembangunan. ms 44
T — Tidak dibenarkan: Kod yang menunjukkan sesuatu kegunaan tidak dibenarkan bagi kategori pembangunan berkenaan. ms 44
Target marker: Penanda sasaran atau jarak di kawasan latihan golf. ms 44
Tee box: Kawasan permulaan pukulan bagi sesuatu lubang golf. ms 44
Timesharing: Pengaturan penggunaan penginapan secara perkongsian masa mengikut tempoh yang dipersetujui. ms 44
TOD: Transit Oriented Development — pembangunan berorientasikan transit yang menghubungkan guna tanah dengan pengangkutan awam. ms 44
Tahan Rempuhan / collision load: Beban yang dikenakan pada struktur akibat perlanggaran kenderaan atau objek lain. ms 44
Tiang langsing / Slim piers: Tiang sokongan dengan bentuk yang lebih ramping untuk mengurangkan dominasi visual struktur. ms 44
Tiang semboyan: Tiang yang menyokong peralatan isyarat bagi operasi sistem rel. ms 44
Tiang sokongan / Pier / Column: Komponen menegak yang menyokong dek atau jejambat dan memindahkan beban kepada asas. ms 44
TNB: Tenaga Nasional Berhad. ms 44
Tren elektrik: Tren yang menggunakan tenaga elektrik untuk pergerakan. ms 44
Tembok laut (seawall): Struktur di sepanjang pantai untuk melindungi kawasan daratan daripada tindakan ombak dan hakisan. ms 45
Tenaga ombak: Tenaga yang dibawa oleh ombak dan mempengaruhi hakisan serta pergerakan sedimen. ms 45
Terminal minyak dan gas: Kemudahan penerimaan, penyimpanan, pengendalian atau pemindahan minyak dan gas. ms 45
Tinjauan kabel: Kerja pemeriksaan dan pengumpulan data untuk menentukan keadaan laluan, pemasangan atau penyelenggaraan kabel. ms 45
Titik kehadiran rangkaian (Point of Presence): Lokasi yang menempatkan peralatan bagi sambungan kepada sesuatu rangkaian telekomunikasi. ms 45
Titik pendaratan kabel (cable landing point): Lokasi kabel dasar laut sampai ke pantai dan beralih ke daratan. ms 45
TLQ: Temporary Labour Quarters --Kemudahan penginapan sementara yang disediakan untuk pekerja ms 45
Treler: Kenderaan tanpa enjin yang ditarik oleh kenderaan bermotor untuk mengangkut barangan atau muatan. ms 45
Terrain in-situ: Keadaan bentuk muka bumi semula jadi di lokasi asal sebelum diubah melalui aktiviti pembangunan atau kerja tanah. ms 45
Topografi: Keadaan rupa bumi sesuatu kawasan yang merangkumi bentuk muka bumi, ketinggian dan cerun ms 45
Turfing: Kerja menanam atau memasang rumput pada permukaan tanah untuk menutup tanah terdedah dan mengurangkan hakisan ms 45
TSP: Total Suspended Particulates--Jumlah zarah pepejal dan titisan cecair yang terampai di udara, termasuk habuk dan asap ms 45
TBM: Tunnel Boring Machine ms 45
Terowong Utiliti: Terowong bawah tanah untuk laluan utiliti, kenderaan dan lencongan air banjir. ms 45
Tangga kecemasan / Escape shafts: Laluan menegak yang disediakan dalam terowong untuk membolehkan pengguna keluar ke kawasan selamat semasa kecemasan. ms 45
TMS: Transport Management System ms 45
TNB: Tenaga Nasional Berhad ms 45
tan: Fungsi tangen dalam trigonometri, digunakan dalam formula penentuan jarak bangunan. ms 48

U

Ukuran kepala jalan buntu: Dimensi kawasan pusingan di hujung jalan buntu. ms 45
Unit kediaman: Satu kediaman berasingan yang digunakan oleh sesebuah isi rumah. Bilangan unit kediaman berbeza daripada bilangan tingkat atau lot. ms 45
Utiliti: Perkhidmatan asas seperti bekalan air, elektrik, telekomunikasi dan pembetungan. ms 45
UBBL: Uniform Building By-Laws — istilah bahasa Inggeris bagi Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam. ms 45
UKBS: Undang-Undang Kecil Bangunan Seragam. ms 45
Unit terbuka / Open stall: Gerai yang mempunyai ruang jualan terbuka. ms 45
Unit tertutup / Enclosed stall: Gerai yang mempunyai ruang jualan atau operasi tertutup. ms 46
Unplantable Area: Kawasan tanah yang tidak sesuai untuk penanaman disebabkan keadaan fizikal atau persekitarannya, seperti cerun curam, kawasan berbatu, paya atau badan air. ms 46
Uri: Organ yang terbentuk di dalam rahim semasa kehamilan untuk membekalkan oksigen dan nutrien kepada janin serta menyingkirkan bahan buangan. ms 46
Ukuran kepala: Ukuran keluasan minimum di bahagian hujung jalan buntu untuk membolehkan kenderaan berpusing atau membuat pusingan U. ms 46
Unit/ekar: Ukuran kepadatan berdasarkan bilangan unit kediaman bagi setiap ekar. ms 47
Unit: Bilangan premis, bilik, bangunan atau komponen yang dinyatakan. ms 48

V

Vessel: Bekas atau struktur yang digunakan untuk menampung, menyimpan atau memproses bahan seperti cecair dan gas. ms 46
Ventilasi semula jadi: Pengudaraan ruang melalui pergerakan udara semula jadi. ms 46
VSP: Volunteer Smartphone Patrol -- Aplikasi mudah alih PDRM yang membolehkan orang awam menyalurkan maklumat dan aduan berkaitan jenayah. ms 46
VA: Volt-Ampere ms 46
VFB: Vehicle Fire Blanket-- Selimut khas tahan api yang digunakan untuk menutupi kenderaan elektrik bagi membantu mengawal penyebaran api semasa kebakaran. ms 46
Vent Pipe: Paip yang membenarkan pengaliran udara dan pelepasan gas dalam sistem saliran bagi mengawal tekanan serta mengelakkan gangguan aliran kumbahan. ms 46

W

Walkalator: Laluan bergerak untuk membantu pergerakan pengguna secara mendatar atau bercerun. ms 46
Water hazard: Halangan air seperti kolam atau alur air dalam padang golf. ms 46
Wireless Emergency Communication: Sistem komunikasi tanpa wayar yang membolehkan pengguna dan petugas berhubung semasa kecemasan. ms 46
WMP: Wildlife Management Plan ms 46
Wakaf: Harta yang diuntukkan secara berkekalan bagi tujuan kebajikan atau keagamaan, seperti pembinaan masjid, surau, sekolah agama dan tanah perkuburan Islam ms 46
WTE: Waste-to-Energy ms 46
Wet Riser: Sistem paip menegak berisi air secara berterusan untuk membekalkan air kepada anggota bomba bagi tujuan pemadaman kebakaran di bangunan. ms 46
Wheel Stopper: Penghadang yang dipasang di hujung petak parkir untuk mengehadkan pergerakan kenderaan dan mengelakkannya melangkaui ruang parkir yang ditetapkan. ms 46
W: Width — lebar, dalam dimensi gelanggang. ms 48

X

X-ray: Sinar elektromagnet yang digunakan untuk menghasilkan imej bahagian dalam badan bagi tujuan pemeriksaan dan diagnosis perubatan. ms 46

Z

Zon penampan: Jalur pemisahan yang membantu mengurangkan kesan antara aktiviti atau guna tanah bersebelahan. ms 46
Zon bebas gelanggang: Ruang bebas halangan di sekeliling gelanggang untuk keselamatan pergerakan pemain. ms 47
Zon guna tanah: Pembahagian kawasan mengikut kegunaan yang ditetapkan dalam rancangan pemajuan. ms 47
Zon menunggu dan pengambilan pesanan: Kawasan khusus untuk penghantar atau pengguna menunggu dan mengambil pesanan. ms 47
Zon pemisah: Ruang yang memisahkan bangunan, aktiviti atau pengguna bagi keperluan fizikal dan keselamatan. ms 47
Zon penampan: Jalur pemisahan untuk mengurangkan kesan seperti bunyi, bau, habuk dan risiko keselamatan terhadap kawasan bersebelahan. ms 47
Zon peralihan guna tanah: Kawasan perantaraan yang membantu menyesuaikan hubungan antara kegunaan tanah berbeza. ms 47
Zon larangan / No-build zone: Kawasan yang tidak membenarkan pembinaan atau elemen tertentu demi melindungi keselamatan dan operasi infrastruktur. ms 47
Zon penimbal keselamatan / Safety buffer: Jalur pemisahan antara infrastruktur dengan pembangunan atau aktiviti lain untuk mengurangkan risiko. ms 47
Zon pengaruh / Zone of Influence: Kawasan sekitar atau di bawah asas yang perlu dipertimbangkan kerana kerja berhampiran boleh menjejaskan kestabilan struktur. ms 47
Zon penyelenggaraan: Ruang yang diperuntukkan untuk pemeriksaan, pembaikan dan penyelenggaraan struktur. ms 47
Zon Perlindungan Struktur / Protection Zone: Kawasan sekitar struktur yang ditetapkan bagi melindungi kestabilan dan keselamatannya daripada aktiviti pembangunan atau pembinaan. ms 47
Zon Riparian: Kawasan peralihan antara daratan dengan sungai yang berfungsi melindungi ekosistem akuatik daripada pencemaran, hakisan dan pemendapan berlebihan ms 47
ZED: Zero Effluent Discharge -- Sistem pengurusan air sisa yang merawat dan mengitar semula air untuk kegunaan semula tanpa melepaskan efluen industri. ms 47
Zon A: Kawasan dalam JS-SEZ bagi pengelasan piawaian yang menggunakan pembahagian zon ini. ms 47
Zon B: Kawasan di luar JS-SEZ bagi pengelasan piawaian yang menggunakan pembahagian zon ini. ms 47

#

‘: Simbol kaki yang digunakan pada dimensi dalam laporan. ms 47
%: Peratus, iaitu bahagian daripada setiap seratus. ms 48
×: Darab; digunakan untuk menunjukkan dimensi seperti lebar × panjang. ms 48
/: “Bagi setiap”, pembahagian atau pilihan, mengikut konteks penggunaannya. ms 48
°: Darjah, unit ukuran sudut. ms 48
1:100: Nisbah satu kepada seratus; dalam laporan, digunakan bagi penyediaan satu unit kediaman OKU untuk setiap 100 unit kediaman. ms 48
:: Nisbah, contohnya satu kemudahan bagi sejumlah penduduk. ms 48
%: Peratus; bahagian daripada setiap seratus. ms 48
≥: Lebih besar daripada atau sama dengan. ms 48
≤: Lebih kecil daripada atau sama dengan. ms 48
>: Lebih besar daripada. ms 48
<: Lebih kecil daripada. ms 48
@: Digunakan dalam beberapa jadual untuk menunjukkan alternatif; maksudnya perlu dibaca mengikut konteks dan sebaiknya ditulis sebagai perkataan. ms 48
<15°: Darjah kecerunan ms 48

Glosari istilah

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

R

S

T

U

V

W

X

Z

#